ವ್ಯಾಧಿತಾಧ್ಯಕ್ಷಧನ್ವನ್ತರಿಚರವತ್ ಕೇವಲಮೇವ ಸಾಕ್ಷಿ ೪೧ . ಕ್ರಿಯಾನಯೇನ ಸ್ಥಾಣುಭಿನ್ನಮೂರ್ಧಜಾತದೃಷ್ಟಿ- ಲಬ್ಧನಿಧಾನಾನ್ಧವದನುಷ್ಠಾನಪ್ರಾಧಾನ್ಯಸಾಧ್ಯಸಿದ್ಧಿಃ ೪೨ . ಜ್ಞಾನನಯೇನ ಚಣಕಮುಷ್ಟಿಕ್ರೀತಚಿನ್ತಾಮಣಿಗೃಹ- ಕೋಣವಾಣಿಜವದ್ ವಿವೇಕಪ್ರಾಧಾನ್ಯಸಾಧ್ಯಸಿದ್ಧಿಃ ೪೩ . ವ್ಯವಹಾರನಯೇನ ಬನ್ಧಕಮೋಚಕಪರಮಾಣ್ವನ್ತರಸಂಯುಜ್ಯ- ಮಾನವಿಯುಜ್ಯಮಾನಪರಮಾಣುವದ್ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಯೋರ್ದ್ವೈತಾನುವರ್ತಿ ೪೪ . ನಿಶ್ಚಯನಯೇನ ಕೇವಲಬಧ್ಯಮಾನಮುಚ್ಯಮಾನ- ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷೋಚಿತಸ್ರಿಗ್ಧರೂಕ್ಷತ್ವಗುಣಪರಿಣತಪರಮಾಣುವದ್ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಯೋರದ್ವೈತಾನುವರ್ತಿ ೪೫ . ಅಶುದ್ಧನಯೇನ ಇವ ರಾಗದ್ವೇಷಮೋಹಕಲ್ಲೋಲೈರ್ಯಾವದಸ್ವಸ್ಥರೂಪೇಣ ಕ್ಷೋಭಂ ಗಚ್ಛತ್ಯಯಂ ಜೀವಸ್ತಾವತ್ಕಾಲಂ ನಿಜಶುದ್ಧಾತ್ಮಾನಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಇತಿ . ಸ ಏವ ವೀತರಾಗಸರ್ವಜ್ಞಪ್ರಣೀತೋಪದೇಶಾತ್ ಏಕೇನ್ದ್ರಿಯವಿಕಲೇನ್ದ್ರಿಯಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಸಂಜ್ಞಿಪರ್ಯಾಪ್ತಮನುಷ್ಯದೇಶಕುಲ- ರೋಗೀಕೋ ದೇಖನೇವಾಲೇ ವೈದ್ಯಕೀ ಭಾಂತಿ . [ಆತ್ಮಾ ಅಭೋಕ್ತಾನಯಸೇ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷೀ ಹೀ ಹೈ — ಭೋಕ್ತಾ ನಹೀಂ; ಜೈಸೇ ಸುಖ – ದುಃಖಕೋ ಭೋಗನೇವಾಲೇ ರೋಗೀಕೋ ದೇಖನೇವಾಲಾ ವೈದ್ಯ ವಹ ತೋ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷೀ ಹೀ ಹೈ . ] ೪೧.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಕ್ರಿಯಾನಯಸೇ ಅನುಷ್ಠಾನಕೀ ಪ್ರಧಾನತಾಸೇ ಸಿದ್ಧಿ ಸಧೇ ಐಸಾ ಹೈ, ಖಮ್ಭೇಸೇ ಸಿರ ಫೂ ಟ ಜಾನೇ ಪರ ದೃಷ್ಟಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೋಕರ ಜಿಸೇ ನಿಧಾನ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋ ಜಾಯ ಐಸೇ ಅಂಧಕೀ ಭಾಂತಿ . [ಕ್ರಿಯಾನಯಸೇ ಆತ್ಮಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕೀ ಪ್ರಧಾನತಾಸೇ ಸಿದ್ಧಿ ಹೋ ಐಸಾ ಹೈ; ಜೈಸೇ ಕಿಸೀ ಅಂಧಪುರುಷಕೋ ಪತ್ಥರಕೇ ಖಮ್ಭೇಕೇ ಸಾಥ ಸಿರ ಫೋಡನೇಸೇ ಸಿರಕೇ ರಕ್ತಕಾ ವಿಕಾರ ದೂರ ಹೋನೇಸೇ ಆಂಖೇ ಖುಲ ಜಾಯೇಂ ಔರ ನಿಧಾನ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋ, ಉಸ ಪ್ರಕಾರ . ] ೪೨.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಜ್ಞಾನನಯಸೇ ವಿವೇಕಕೀ ಪ್ರಧಾನತಾಸೇ ಸಿದ್ಧಿ ಸಧೇ ಐಸಾ ಹೈ; ಮುಟ್ಠೀಭರ ಚನೇ ದೇಕರ ಚಿಂತಾಮಣಿ – ರತ್ನ ಖರೀದನೇವಾಲೇ ಘರಕೇ ಕೋನೇಮೇಂ ಬೈಠೇ ಹುಏ ವ್ಯಾಪಾರೀಕೀ ಭಾಂತಿ . [ಜ್ಞಾನನಯಸೇ ಆತ್ಮಾಕೋ ವಿವೇಕಕೀ ಪ್ರಧಾನತಾಸೇ ಸಿದ್ಧಿ ಹೋತೀ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಘರಕೇ ಕೋನೇಮೇಂ ಬೈಠಾ ಹುಆ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮುಟ್ಠೀಭರ ಚನಾ ದೇಕರ ಚಿಂತಾಮಣಿ – ರತ್ನ ಖರೀದ ಲೇತಾ ಹೈ, ಉಸ ಪ್ರಕಾರ . ] ೪೩.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ವ್ಯವಹಾರನಯಸೇ ಬಂಧ ಔರ ಮೋಕ್ಷಮೇಂ ೧ದ್ವೈತಕಾ ಅನುಸರಣ ಕರನೇವಾಲಾ ಬಂಧಕ ಹೈ, (ಬಂಧ ಕರನೇವಾಲೇ) ಔರ ಮೋಚಕ (ಮುಕ್ತ ಕರನೇವಾಲೇ) ಐಸೇ ಅನ್ಯ ಪರಮಾಣುಕೇ ಸಾಥ ಸಂಯುಕ್ತ ಹೋನೇವಾಲೇ ಔರ ಉಸಸೇ ವಿಯುಕ್ತ ಹೋನೇವಾಲೇ ಪರಮಾಣುಕೀ ಭಾಂತಿ . [ವ್ಯವಹಾರನಯಸೇ ಆತ್ಮಾ ಬಂಧ ಔರ ಮೋಕ್ಷಮೇಂ (ಪುದ್ಗಲಕೇ ಸಾಥ) ದ್ವೈತಕೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋತಾ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಪರಮಾಣುಕೇ ಬಂಧಮೇಂ ವಹ ಪರಮಾಣು ಅನ್ಯ ಪರಮಾಣುಕೇ ಸಾಥ ಸಂಯೋಗಕೋ ಪಾನೇರೂಪ ದ್ವೈತಕೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋತಾ ಹೈ ಔರ ಪರಮಾಣುಕೇ ಮೋಕ್ಷಮೇಂ ವಹ ಪರಮಾಣು ಅನ್ಯ ಪರಮಾಣುಸೇ ಪೃಥಕ್ ಹೋನೇರೂಪ ದ್ವೈತಕೋ ಪಾತಾ ಹೈ, ಉಸ ಪ್ರಕಾರ . ] ೪೪.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ನಿಶ್ಚಯನಯಸೇ ಬಂಧ ಔರ ಮೋಕ್ಷಮೇಂ ಅದ್ವೈತಕಾ ಅನುಸರಣ ಕರನೇವಾಲಾ ಹೈ, ಅಕೇಲೇ ಬಧ್ಯಮಾನ ಔರ ಮುಚ್ಯಮಾನ ಐಸೇ ಬಂಧಮೋಕ್ಷೋಚಿತ್ತ ಸ್ನಿಗ್ಧತ್ವರೂಕ್ಷತ್ವಗುಣರೂಪ ಪರಿಣತ ಪರಮಾಣುಕೀ ಭಾಂತಿ . [ನಿಶ್ಚಯನಯಸೇ ಆತ್ಮಾ ಅಕೇಲಾ ಹೀ ಬದ್ಧ ಔರ ಮುಕ್ತ ಹೋತಾ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಬಂಧ ಔರ ಮೋಕ್ಷಕೇ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಯಾ ರೂಕ್ಷತ್ವಗುಣರೂಪ ಪರಿಣಮಿತ ಹೋತಾ ಹುಆ ಪರಮಾಣು ಅಕೇಲಾ ಹೀ ಬದ್ಧ ಔರ ಮುಕ್ತ ಹೋತಾ ಹೈ, ಉಸ ಪ್ರಕಾರ . ] ೪೫.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಅಶುದ್ಧನಯಸೇ, ಘಟ ಔರ ರಾಮಪಾತ್ರಸೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಿಟ್ಟೀ ಮಾತ್ರಕೀ ಭಾಂತಿ,
೫೦೦ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-
೧. ದ್ವೈತ = ದ್ವಿತ್ವ, ದ್ವೈತಪನ, [ವ್ಯವಹಾರನಯಸೇ ಆತ್ಮಾಕೇ ಬನ್ಧಮೇಂ ಕರ್ಮಕೇ ಸಾಥಕೇ ಸಂಯೋಗಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾ ಆತೀ ಹೈ ಇಸಲಿಯೇ ದ್ವೈತ ಹೈ ಔರ ಆತ್ಮಾಕೀ ಮುಕ್ತಿಮೇಂ ಕರ್ಮಕೇ ವಿಯೋಗಕೀ ಅಪೇಕ್ಷಾ ಆತೀ ಹೈ ಇಸಲಿಯೇ ವಹಾಂ ಭೀ ದ್ವೈತ ಹೈ . ]