ଶୁଦ୍ଧଜୀଵଦ୍ରଵ୍ଯାଦିଦ୍ରଵ୍ଯଜାତୀନାମିତି ଵ୍ଯଵହିତସଂବନ୍ଧଃ . କସ୍ମାତ୍ . ଵିସେସଦୋ ସ୍ଵକୀଯସ୍ଵକୀଯପ୍ରଦେଶ- କାଲାକାରଵିଶେଷୈଃ ସଂକରଵ୍ଯତିକରପରିହାରେଣେତ୍ଯର୍ଥଃ . କିଂଚ ---ଯଥା ଛଦ୍ମସ୍ଥପୁରୁଷସ୍ଯାତୀତାନାଗତପର୍ଯାଯା ମନସି ଚିନ୍ତଯତଃ ପ୍ରତିସ୍ଫୁ ରନ୍ତି, ଯଥା ଚ ଚିତ୍ରଭିତ୍ତୌ ବାହୁବଲିଭରତାଦିଵ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତରୂପାଣି ଶ୍ରେଣିକତୀର୍ଥକରାଦି- ଭାଵିରୂପାଣି ଚ ଵର୍ତମାନାନୀଵ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷେଣ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତଥା ଚିତ୍ରଭିତ୍ତିସ୍ଥାନୀଯକେଵଲଜ୍ଞାନେ ଭୂତଭାଵିନଶ୍ଚ ପର୍ଯାଯା ଯୁଗପତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷେଣ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ, ନାସ୍ତି ଵିରୋଧଃ . ଯଥାଯଂ କେଵଲୀ ଭଗଵାନ୍ ପରଦ୍ରଵ୍ଯପର୍ଯାଯାନ୍ ପରିଚ୍ଛିତ୍ତିମାତ୍ରେଣ
ଭାଵାର୍ଥ : — କେଵଲଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୀ ତୀନୋଂ କାଲକୀ ପର୍ଯାଯୋଂକୋ ଯୁଗପଦ୍ ଜାନତା ହୈ . ଯହାଁ ଯହ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋ ସକତା ହୈ କି ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ଔର ଅନୁତ୍ପନ୍ନ ପର୍ଯାଯୋଂକୋ ଵର୍ତମାନ କାଲମେଂ କୈସେ ଜାନ ସକତା ହୈ ? ଉସକା ସମାଧାନ ହୈ କି — ଜଗତମେଂ ଭୀ ଦେଖା ଜାତା ହୈ କି ଅଲ୍ପଜ୍ଞ ଜୀଵକା ଜ୍ଞାନ ଭୀ ନଷ୍ଟ ଔର ଅନୁତ୍ପନ୍ନ ଵସ୍ତୁଓଂକା ଚିଂତଵନ କର ସକତା ହୈ, ଅନୁମାନକେ ଦ୍ଵାରା ଜାନ ସକତା ହୈ, ତଦାକାର ହୋ ସକତା ହୈ; ତବ ଫି ର ପୂର୍ଣ ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ଔର ଅନୁତ୍ପନ୍ନ ପର୍ଯାଯୋଂକୋ କ୍ଯୋଂ ନ ଜାନ ସକେଗା ? ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ହୀ ଐସୀ ହୈ କି ଵହ ଚିତ୍ରପଟକୀ ଭାଁତି ଅତୀତ ଔର ଅନାଗତ ପର୍ଯାଯୋଂକୋ ଭୀ ଜାନ ସକତୀ ହୈ ଔର ଆଲେଖ୍ଯତ୍ଵଶକ୍ତିକୀ ଭାଁତି, ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୀ ଜ୍ଞେଯତ୍ଵ ଶକ୍ତି ଐସୀ ହୈ କି ଉନକୀ ଅତୀତ ଔର ଅନାଗତ ପର୍ଯାଯେଂ ଭୀ ଜ୍ଞାନମେଂ ଜ୍ଞେଯରୂପ ହୋତୀ ହୈଂ – ଜ୍ଞାତ ହୋତୀ ହୈଂ
ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୀ ଅଦ୍ଭୁତ ଜ୍ଞେଯତ୍ଵଶକ୍ତିକେ କାରଣ କେଵଲଜ୍ଞାନମେଂ ସମସ୍ତ ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୀ ତୀନୋଂକାଲକୀ ପର୍ଯାଯୋଂକା ଏକ ହୀ ସମଯମେଂ ଭାସିତ ହୋନା ଅଵିରୁଦ୍ଧ ହୈ ..୩୭..
ଅବ, ଅଵିଦ୍ଯମାନ ପର୍ଯାଯୋଂକୀ (ଭୀ) କଥଂଚିତ୍ (-କିସୀ ପ୍ରକାରସେ; କିସୀ ଅପେକ୍ଷାସେ) ଵିଦ୍ଯମାନତା ବତଲାତେ ହୈଂ : —
ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : — [ଯେ ପର୍ଯାଯାଃ ] ଜୋ ପର୍ଯାଯେଂ [ହି ] ଵାସ୍ତଵମେଂ [ନ ଏଵ ସଂଜାତାଃ ] ଉତ୍ପନ୍ନ ନହୀଂ ହୁଈ ହୈଂ, ତଥା [ଯେ ] ଜୋ ପର୍ଯାଯେଂ [ଖଲୁ ] ଵାସ୍ତଵମେଂ [ଭୂତ୍ଵା ନଷ୍ଟାଃ ] ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋକର ନଷ୍ଟ ହୋ ଗଈ ହୈଂ, [ତେ ] ଵେ [ଅସଦ୍ଭୂତାଃ ପର୍ଯାଯାଃ ] ଅଵିଦ୍ଯମାନ ପର୍ଯାଯେଂ [ଜ୍ଞାନପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାଃ ଭଵନ୍ତି ] ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ହୈଂ ..୩୮..
ତେ ସୌ ଅସଦ୍ଭୂତ ପର୍ଯଯୋ ପଣ ଜ୍ଞାନମାଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଛେ .୩୮.