ਯਤੋ ਲਿਂਗਗ੍ਰਹਣਕਾਲੇ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਾਮਾਯਿਕਸਂਯਮਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਤ੍ਵੇਨ ਯਃ ਕਿਲਾਚਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾਦਾਯਕਃ ਸ ਗੁਰੁਃ, ਯਃ ਪੁਨਰਨਨ੍ਤਰਂ ਸਵਿਕਲ੍ਪਚ੍ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਨਸਂਯਮਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਤ੍ਵੇਨ ਛੇਦਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਾਪਕਃ ਸ ਨਿਰ੍ਯਾਪਕਃ, ਯੋਪਿ ਛਿਨ੍ਨਸਂਯਮਪ੍ਰਤਿਸਨ੍ਧਾਨਵਿਧਾਨਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕਤ੍ਵੇਨ ਛੇਦੇ ਸਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਾਪਕਃ ਸੋਪਿ ਨਿਰ੍ਯਾਪਕ ਏਵ . ਤਤਸ਼੍ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਕਃ ਪਰੋਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ..੨੧੦.. ਸੂਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਗਤਮ੍ . ਅਥਾਸ੍ਯ ਤਪੋਧਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾਦਾਯਕ ਇਵਾਨ੍ਯੋਪਿ ਨਿਰ੍ਯਾਪਕਸਂਜ੍ਞੋ ਗੁਰੁਰਸ੍ਤਿ ਇਤਿ ਗੁਰੁਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਨਿਰੂਪਯਤਿ — ਲਿਂਗਗ੍ਗਹਣੇ ਤੇਸਿਂ ਲਿਙ੍ਗਗ੍ਰਹਣੇ ਤੇਸ਼ਾਂ ਤਪੋਧਨਾਨਾਂ ਗੁਰੁ ਤ੍ਤਿ ਹੋਦਿ ਗੁਰੁਰ੍ਭਵਤੀਤਿ . ਸ ਕਃ . ਪਵ੍ਵਜ੍ਜਦਾਯਗੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਰੂਪਪਰਮਸਾਮਾਯਿਕਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕੋ ਯੋਸੌ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾਦਾਯਕਃ ਸ ਏਵ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਗੁਰੁਃ, ਛੇਦੇਸੁ ਅ ਵਟ੍ਟਗਾ ਛੇਦਯੋਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਤਕਾਃ ਯੇ ਸੇਸਾ ਣਿਜ੍ਜਾਵਗਾ ਸਮਣਾ ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ਾਃ ਸ਼੍ਰਮਣਾ ਨਿਰ੍ਯਾਪਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਗੁਰਵਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ . ਅਯਮਤ੍ਰਾਰ੍ਥਃ — ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਰੂਪਸਾਮਾਯਿਕਸ੍ਯੈਕਦੇਸ਼ੇਨ ਚ੍ਯੁਤਿਰੇਕਦੇਸ਼ਚ੍ਛੇਦਃ,
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਲਿਂਗਗ੍ਰਹਣੇ ] ਲਿਂਗਗ੍ਰਹਣਕੇ ਸਮਯ [ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾਦਾਯਕਃ ਭਵਤਿ ] ਜੋ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾ (ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ) ਦਾਯਕ ਹੈਂ ਵਹ [ਤੇਸ਼ਾਂ ਗੁਰੁਃ ਇਤਿ ] ਉਨਕੇ ਗੁਰੁ ਹੈਂ ਔਰ [ਛੇਦਯੋਂਃ ਉਪਸ੍ਥਾਪਕਾਃ ] ਜੋ ੧ਛੇਦਦ੍ਵਯਮੇਂ ਉਪਸ੍ਥਾਪਕ ਹੈਂ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ (੧) – ਜੋ ਭੇਦੋਂਮੇਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤਥਾ (੨) – ਜੋ ਸਂਯਮਮੇਂ ਛੇਦ ਹੋਨੇ ਪਰ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ) [ਸ਼ੇਸ਼ਾਃ ਸ਼੍ਰਮਣਾਃ ] ਵੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰਮਣ [ਨਿਰ੍ਯਾਪਕਾਃ ]
ਟੀਕਾ : — ਜੋ ਆਚਾਰ੍ਯ ਲਿਂਗਗ੍ਰਹਣਕੇ ਸਮਯ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪ ਸਾਮਾਯਿਕਸਂਯਮਕੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਹੋਨੇਸੇ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾਦਾਯਕ ਹੈਂ, ਵੇ ਗੁਰੁ ਹੈਂ; ਔਰ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤਤ੍ਕਾਲ ਹੀ ਜੋ (ਆਚਾਰ੍ਯ) ਸਵਿਕਲ੍ਪ ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਨਾਸਂਯਮਕੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਹੋਨੇਸੇ ‘ਛੇਦਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਪਸ੍ਥਾਪਕ (ਭੇਦਮੇਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇਵਾਲੇ)’ ਹੈਂ, ਵੇ ਨਿਰ੍ਯਾਪਕ ਹੈਂ; ਉਸੀਪ੍ਰਕਾਰ ਜੋ (ਆਚਾਰ੍ਯ) ੩ਛਿਨ੍ਨ ਸਂਯਮਕੇ ੪ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਾਨਕੀ ਵਿਧਿਕੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਕ ਹੋਨੇਸੇ ‘ਛੇਦ ਹੋਨੇ ਪਰ ਉਪਸ੍ਥਾਪਕ (-ਸਂਯਮਮੇਂ ਛੇਦ ਹੋਨੇ ਪਰ ਉਸਮੇਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇਵਾਲੇ)’ ਹੈਂ, ਵੇ ਭੀ ਨਿਰ੍ਯਾਪਕ ਹੀ ਹੈਂ . ਇਸਲਿਯੇ ੩ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਕ, ਪਰ ਭੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ..੨੧੦..
੨ਨਿਰ੍ਯਾਪਕ ਹੈਂ ..੨੧੦..
੧. ਛੇਦਦ੍ਵਯ = ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰਕੇ ਛੇਦ . [ਯਹਾਁ (੧) ਸਂਯਮਮੇਂ ਜੋ ੨੮ ਮੂਲਗੁਣਰੂਪ ਭੇਦ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਉਸੇ ਭੀ ਛੇਦ ਕਹਾ ਹੈ ਔਰ (੨) ਖਣ੍ਡਨ ਅਥਵਾ ਦੋਸ਼ਕੋ ਭੀ ਛੇਦ ਕਹਾ ਹੈ .]]
੨. ਨਿਰ੍ਯਾਪਕ = ਨਿਰ੍ਵਾਹ ਕਰਨੇਵਾਲਾ; ਸਦੁਪਦੇਸ਼ਸੇ ਦ੍ਰੁਢ ਕਰਨੇਵਾਲਾ; ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਗੁਰੁ, ਸ਼੍ਰੁਤਗੁਰੁ .
੩. ਛਿਨ੍ਨ = ਛੇਦਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ; ਖਣ੍ਡਿਤ; ਟੂਟਾ ਹੁਆ, ਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ .
੪. ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਾਨ = ਪੁਨਃ ਜੋੜ ਦੇਨਾ ਵਹ; ਦੋਸ਼ੋਂਕੋ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਏਕਸਾ (ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ) ਕਰ ਦੇਨਾ ਵਹ .
੫. ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਕਕੇ ਦੋ ਅਰ੍ਥ ਹੈਂ : (੧) ਜੋ ‘ਛੇਦ (ਭੇਦ) ਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਪਸ੍ਥਾਪਕ’ ਹੈ, ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਜੋ ੨੮ ਮੂਲਗੁਣਰੂਪ
ਭੇਦੋਂਕੋ ਸਮਝਾਕਰ ਉਸਮੇਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ ਵਹ ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਕ ਹੈ; ਤਥਾ (੨) ਜੋ ‘ਛੇਦਕੇ ਹੋਨੇ ਪਰ
ਉਪਸ੍ਥਾਪਕ’ ਹੈ, ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਸਂਯਮਕੇ ਛਿਨ੍ਨ (ਖਣ੍ਡਿਤ) ਹੋਨੇ ਪਰ ਉਸਮੇਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਵਹ ਭੀ
ਛੇਦੋਪਸ੍ਥਾਪਕ ਹੈ .