ਪੀਤੋਨ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਯੇਵਾਵਕੀਰ੍ਣਵਿਵੇਕਸ੍ਯਾਵਿਵਿਕ੍ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਨਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਾ ਨਿਰੂਪਯਤੋਪ੍ਯਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਦੇਸ਼ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸ਼ੂਪਯੋਗਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮੋਹਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਦਿਭਾਵੇਸ਼ੁ ਚ ਸ੍ਵਪਰਨਿਸ਼੍ਚਾਯਕਾਗਮੋਪਦੇਸ਼ਪੂਰ੍ਵਕਸ੍ਵਾਨੁਭਵਾ- ਭਾਵਾਦਯਂ ਪਰੋਯਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਿਦ੍ਧਯੇਤ੍; ਤਥਾ ਚ ਤ੍ਰਿਸਮਯਪਰਿਪਾਟੀਪ੍ਰਕਟਿਤਵਿਚਿਤ੍ਰਪਰ੍ਯਾਯ- ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਾਰਾਗਾਧਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਵਭਾਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵ ਜ੍ਞੇਯੀਕ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪ੍ਰਤਪਤਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿਸ਼੍ਚਾਯਕਾਗਮੋਪਦੇਸ਼ਪੂਰ੍ਵਕ- ਸ੍ਵਾਨੁਭਵਾਭਾਵਾਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯੈਕਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੋ ਜ੍ਞਾਨਮਪਿ ਨ ਸਿਦ੍ਧਯੇਤ੍ . ਪਰਾਤ੍ਮ- ਪਰਮਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮਾਰਬ੍ਧੈਃ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੈਰ੍ਮੋਹਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਦਿਭਾਵੈਸ਼੍ਚ ਸਹੈਕ੍ਯ- ਮਾਕਲਯਤੋ ਵਧ੍ਯਘਾਤਕਵਿਭਾਗਾਭਾਵਾਨ੍ਮੋਹਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਭਾਵਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਂ ਨ ਸਿਦ੍ਧਯੇਤ੍; ਤਥਾਚ ਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਜਾਨਨ੍ ਪੁਰੁਸ਼ੋ ਰਾਗਾਦਿਦੋਸ਼ਰਹਿਤਾਵ੍ਯਾਬਾਧਸੁਖਾਦਿਗੁਣਸ੍ਵਰੂਪਨਿਜਾਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਵਕਰ੍ਮ- ਸ਼ਬ੍ਦਾਭਿਧੇਯੈ ਰਾਗਾਦਿਨਾਨਾਵਿਕਲ੍ਪਜਾਲੈਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸਹ ਭੇਦਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਥੈਵ ਕਰ੍ਮਾਰਿਵਿਧ੍ਵਂਸਕ- ਹੋਨੇਸੇ ੧ਅਵਿਵਿਕ੍ਤ ਜ੍ਞਾਨਜ੍ਯੋਤਿਸੇ ਯਦ੍ਯਪਿ ਦੇਖਤਾ ਹੈ ਤਥਾਪਿ, ਉਸੇ ੨ਸ੍ਵਪਰਨਿਸ਼੍ਚਾਯਕ ਆਗਮੋਪਦੇਸ਼ਪੂਰ੍ਵਕ ਸ੍ਵਾਨੁਭਵਕੇ ਅਭਾਵਕੇ ਕਾਰਣ, ਆਤ੍ਮਾਮੇਂ ਔਰ ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਦੇਸ਼ਸ੍ਥਿਤ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੋਂਮੇਂ ਤਥਾ ਉਪਯੋਗਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਮੋਹਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਦਿਭਾਵੋਂਮੇਂ ‘ਯਹ ਪਰ ਹੈ ਔਰ ਯਹ ਆਤ੍ਮਾ (-ਸ੍ਵ) ਹੈ’ ਐਸਾ ਜ੍ਞਾਨ ਸਿਦ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ; ਤਥਾ ਉਸੇ, ੩ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿਸ਼੍ਚਾਯਕ ਆਗਮੋਪਦੇਸ਼ਪੂਰ੍ਵਕ ਸ੍ਵਾਨੁਭਵਕੇ ਅਭਾਵਕੇ ਕਾਰਣ, ਜਿਸਕੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲ ਪਰਿਪਾਟੀਮੇਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਪਰ੍ਯਾਯੋਂਕਾ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਤਾ ਹੈ ਐਸੇ ਅਗਾਧ – ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਵਭਾਵ ਵਿਸ਼੍ਵਕੋ ਜ੍ਞੇਯਰੂਪ ਕਰਕੇ ੪ਪ੍ਰਤਪਿਤ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਭਾਵੀ ਏਕ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਕਾ ਜ੍ਞਾਨ ਭੀ ਸਿਦ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ .
ਔਰ (ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ) ਜੋ (੧) ਪਰਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸੇ ਤਥਾ (੨) ਪਰਮਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਹੈ ਉਸੇ, (੧) ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮਸੇ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਕੇ ਸਾਥ ਤਥਾ ੫ਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੀ ਮੋਹਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਾਦਿ ਭਾਵੋਂਕੇ ਸਾਥ ਏਕਤਾਕਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨੇਸੇ ੬ਵਧ੍ਯਘਾਤਕਕੇ ਵਿਭਾਗਕਾ ਅਭਾਵ ਹੋਨੇਸੇ ਮੋਹਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਭਾਵਕਰ੍ਮੋਂਕਾ ਕ੍ਸ਼ਯ ਸਿਦ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤਥਾ (੨) ੭ਜ੍ਞੇਯਨਿਸ਼੍ਠਤਾਸੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਵਸ੍ਤੁਕੇ ਉਤ੍ਪਾਦ – ਵਿਨਾਸ਼ਰੂਪ ਪਰਿਣਮਿਤ ਹੋਨੇਕੇ ਕਾਰਣ
੪੩੪ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
੧. ਅਵਿਵਿਕ੍ਤ = ਅਵਿਵੇਕਵਾਲੀ; ਵਿਵੇਕ ਸ਼ੂਨ੍ਯ, ਭੇਦ – ਹੀਨ; ਅਭਿਨ੍ਨ; ਏਕਮੇਕ .
੨. ਸ੍ਵਪਰਨਿਸ਼੍ਚਾਯਕ = ਸ੍ਵਪਰਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਕਰਾਨੇਵਾਲਾ (ਆਗਮੋਪਦੇਸ਼ ਸ੍ਵਪਰਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਕਰਾਨੇਵਾਲਾ ਹੈ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਸ੍ਵਪਰਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਕਰਨੇਮੇਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤ ਹੈ .)
੩. ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿਸ਼੍ਚਾਯਕ = ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਕਰਨੇਵਾਲਾ (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਭਾਵ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਕਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯ ਕਰਨੇਮੇਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤ .)
੪. ਪ੍ਰਤਪਿਤ = ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ (ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਵਭਾਵ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕੋ ਜ੍ਞੇਯਰੂਪ ਕਰਕੇ ਤਪਤਾ ਹੈ — ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਵਰ੍ਤਤਾ ਹੈ .)
੫. ਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੀ = ਤਤ੍ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ, ਵਹ ਜਿਸਕਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਹੈ ਐਸੇ .
੬. ਵਧ੍ਯਘਾਤਕ = ਹਨਨ ਯੋਗ੍ਯ ਔਰ ਹਨਨਕਰ੍ਤਾ [ਆਤ੍ਮਾ ਵਧ੍ਯ ਹੈ ਔਰ ਮੋਹਾਦਿਭਾਵਕਰ੍ਮ ਘਾਤਕ ਹੈਂ . ਮੋਹਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਕਰ੍ਮ ਭੀ ਆਤ੍ਮਾਕੇ ਘਾਤਮੇਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤ ਹੋਨੇਸੇ ਘਾਤਕ ਕਹਲਾਤੇ ਹੈਂ .]]
੭. ਜ੍ਞੇਯਨਿਸ਼੍ਠ = ਜ੍ਞੇਯੋਂਮੇਂ ਨਿਸ਼੍ਠਾਵਾਲਾ; ਜ੍ਞੇਯਪਰਾਯਣ; ਜ੍ਞੇਯਸਮ੍ਮੁਖ [ਅਨਾਦਿ ਸਂਸਾਰਮੇਂ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿ ਜ੍ਞੇਯਨਿਸ਼੍ਠ ਹੋਨੇਸੇ ਵਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਪਦਾਰ੍ਥਕੀ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿ – ਵਿਨਾਸ਼ਰੂਪ ਪਰਿਣਮਿਤ ਹੋਨੇਸੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤੀ ਰਹਤੀ ਹੈ . ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿਸ਼੍ਠਤਾਕੇ ਬਿਨਾ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਕਾ ਵਹ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯ ਹੈ .]]