ਯਦਿ ਕਰਤਲਾਮਲਕੀਕ੍ਰੁਤਸਕਲਾਗਮਸਾਰਤਯਾ ਭੂਤਭਵਦ੍ਭਾਵਿ ਚ ਸ੍ਵੋਚਿਤਪਰ੍ਯਾਯਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਮ- ਸ਼ੇਸ਼ਦ੍ਰਵ੍ਯਜਾਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਨ੍ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਃ ਸਂਯਮਯਂਸ਼੍ਚਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਾਨਾਂ ਯੌਗਪਦ੍ਯੇਪਿ ਮਨਾਙ੍ਮੋਹਮਲੋਪਲਿਪ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਯਦਾ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛੋਪਰਕ੍ਤਤਯਾ ਨਿਰੁਪਰਾਗੋਪਯੋਗਪਰਿਣਤਂ ਕ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਾਨੁਭਵਤਿ ਤਦਾ ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮੋਹਮਲਕਲਂਕ ਕੀਲਿਕਾਕੀਲਿਤੈਃ ਕਰ੍ਮ- ਭਿਰਵਿਮੁਚ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਸਿਦ੍ਧਯਤਿ . ਅਤ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਯੌਗ- ਪਦ੍ਯਮਪ੍ਯਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰਮੇਵ ..੨੩੯.. ਸਂਯਤਤ੍ਵਾਨਾਂ ਯੌਗਪਦ੍ਯਮਪ੍ਯਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰਮਿਤ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਤਿ — ਪਰਮਾਣੁਪਮਾਣਂ ਵਾ ਮੁਚ੍ਛਾ ਦੇਹਾਦਿਏਸੁ ਜਸ੍ਸ ਪੁਣੋ ਵਿਜ੍ਜਦਿ ਜਦਿ ਪਰਮਾਣੁਮਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਦੇਹਾਦਿਕੇਸ਼ੁ ਵਿਸ਼ਯੇਸੁ ਯਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਦਿ ਚੇਤ੍, ਸੋ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਣ ਲਹਦਿ ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨ ਲਭਤੇ . ਕਥਂਭੂਤਃ . ਸਵ੍ਵਾਗਮਧਰੋ ਵਿ ਸਰ੍ਵਾਗਮਧਰੋਪੀਤਿ . ਅਯਮਤ੍ਰਾਰ੍ਥਃ — ਸਰ੍ਵਾਗਮਜ੍ਞਾਨ- ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਾਨਾਂ ਯੌਗਪਦ੍ਯੇ ਸਤਿ ਯਸ੍ਯ ਦੇਹਾਦਿਵਿਸ਼ਯੇ ਸ੍ਤੋਕਮਪਿ ਮਮਤ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਿਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਾਤ੍ਮਕਂ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਜ੍ਞਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ..੨੩੯.. ਅਥ ਦ੍ਰਵ੍ਯਭਾਵ- ਸਂਯਮਸ੍ਵਰੂਪਂ ਕਥਯਤਿ —
ਅਨ੍ਵਯਾਰ੍ਥ : — [ਪੁਨਃ ] ਔਰ [ਯਦਿ ] ਯਦਿ [ਯਸ੍ਯ ] ਜਿਸਕੇ [ਦੇਹਾਦਿਕੇਸ਼ੁ ] ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਕੇ ਪ੍ਰਤਿ [ਪਰਮਾਣੁਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਾ ] ਪਰਮਾਣੁਮਾਤ੍ਰ ਭੀ [ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ] ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ [ਵਿਦ੍ਯਤੇ ] ਵਰ੍ਤਤੀ ਹੋ ਤੋ [ਸਃ ] ਵਹ [ਸਰ੍ਵਾਗਮਧਰਃ ਅਪਿ ] ਭਲੇ ਹੀ ਸਰ੍ਵਾਗਮਕਾ ਧਾਰੀ ਹੋ ਤਥਾਪਿ [ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨ ਲਭਤੇ ] ਸਿਦ੍ਧਿਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ..੨੩੯..
ਟੀਕਾ : — ਸਕਲ ਆਗਮਕੇ ਸਾਰਕੋ ਹਸ੍ਤਾਮਲਕਵਤ੍ ਕਰਨੇਸੇ (-ਹਥੇਲੀਮੇਂ ਰਕ੍ਖੇ ਹੁਏ ਆਂਵਲੇਕੇ ਸਮਾਨ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਜ੍ਞਾਨ ਹੋਨੇਸੇ) ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ ਭੂਤ – ਵਰ੍ਤਮਾਨ – ਭਾਵੀ ੧ਸ੍ਵੋਚਿਤ ਪਰ੍ਯਾਯੋਂਕੇ ਸਾਥ ਅਸ਼ੇਸ਼ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮੂਹਕੋ ਜਾਨਨੇਵਾਲੇ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ ਕਰਤਾ ਹੈ ਔਰ ਸਂਯਮਿਤ ਰਖਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਪੁਰੁਸ਼ਕੇ ਆਗਮਜ੍ਞਾਨ – ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ – ਸਂਯਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨਾ ਹੋਨੇ ਪਰ ਭੀ, ਯਦਿ ਵਹ ਕਿਂਚਿਤ੍ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ਮੋਹਮਲਸੇ ਲਿਪ੍ਤ ਹੋਨੇਸੇ ਸ਼ਰੀਰਾਦਿਕੇ ਪ੍ਰਤਿ (ਤਤ੍ਸਂਬਂਧੀ) ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਸੇ ੨ਉਪਰਕ੍ਤ ਰਹਨੇਸੇ, ਉਤਨੇ (ਕੁਛ) ਮੋਹਮਲਕਲਂਕਰੂਪ ਕੀਲੇਕੇ ਸਾਥ ਬਁਧੇ ਹੁਏ ਕਰ੍ਮੋਂਸੇ ਨ ਛੂਟਤਾ ਹੁਆ ਸਿਦ੍ਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ .
ਇਸਲਿਯੇ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯ ਆਗਮਜ੍ਞਾਨ – ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ – ਸਂਯਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨਾ ਭੀ .
੩ਨਿਰੁਪਰਾਗ ਉਪਯੋਗਮੇਂ ਪਰਿਣਤ ਕਰਕੇ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਕ ਆਤ੍ਮਾਕਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰਤਾ, ਤੋ ਵਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਮਾਤ੍ਰ
੧. ਸ੍ਵੋਚਿਤ = ਅਪਨੇਕੋ ਉਚਿਤ, ਅਪਨੇ – ਅਪਨੇ ਯੋਗ੍ਯ . [ਆਤ੍ਮਾਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਤ੍ਰਿਕਾਲਕੀ ਸ੍ਵੋਚਿਤ ਪਰ੍ਯਾਯੋਂ ਸਹਿਤ ਸਮਸ੍ਤ ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਂਕੋ ਜਾਨਨਾ ਹੈ .]]
੨. ਉਪਰਕ੍ਤ = ਮਲਿਨ; ਵਿਕਾਰੀ . ੩. ਨਿਰੁਪਰਾਗ = ਉਪਰਾਗ ਰਹਿਤ; ਨਿਰ੍ਮਲ; ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰ; ਸ਼ੁਦ੍ਧ .