ਕ੍ਰਮਪਚ੍ਯਮਾਨਮਪਹਸ੍ਤਿਤਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਤਯਾ ਦੂਰਨਿਰਸ੍ਤਸਮਸ੍ਤਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਵਿਕਾਰਃ ਪੁਨਰਨਾਰੋਪਿਤਸਨ੍ਤਾਨ- ਮੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਮਾਤ੍ਰੇਣੈਵ ਲੀਲਯੈਵ ਪਾਤਯਤਿ . ਅਤ ਆਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਯੌਗਪਦ੍ਯੇਪ੍ਯਾਤ੍ਮ- ਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਸਾਧਕਤਮਮਨੁਮਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ..੨੩੮..
ਅਥਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਾਨਾਂ ਯੌਗਪਦ੍ਯਮਪ੍ਯਕਿਂ ਚਿਤ੍ਕ ਰ- ਮਿਤ੍ਯਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤਿ — ਪਰਮਾਣੁਪਮਾਣਂ ਵਾ ਮੁਚ੍ਛਾ ਦੇਹਾਦਿਏਸੁ ਜਸ੍ਸ ਪੁਣੋ .
ਵਿਜ੍ਜਦਿ ਜਦਿ ਸੋ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਣ ਲਹਦਿ ਸਵ੍ਵਾਗਮਧਰੋ ਵਿ ..੨੩੯.. ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਜ੍ਞਾਨੀ ਜੀਵਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਜ੍ਞਾਨਗੁਣਸਦ੍ਭਾਵਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਗੁਪ੍ਤਿਗੁਪ੍ਤਃ ਸਨ੍ਨੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਲੀਲਯੈਵ ਕ੍ਸ਼ਪਯਤੀਤਿ . ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਪਰਮਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਾਨਾਂ ਭੇਦਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਰੂਪਾਣਾਂ ਸਦ੍ਭਾਵੇਪ੍ਯਭੇਦਰਤ੍ਨਤ੍ਰਯਰੂਪਸ੍ਯ ਸ੍ਵ- ਸਂਵੇਦਨਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵਮਿਤਿ ..੨੩੮.. ਅਥ ਪੂਰ੍ਵਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਰਹਿਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ- ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ ਉਚ੍ਛ੍ਵਾਸਮਾਤ੍ਰਮੇਂ ਹੀ ਲੀਲਾਸੇ ਹੀ ਜ੍ਞਾਨੀ ਨਸ਼੍ਟ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ .
ਇਸਸੇ ਆਗਮਜ੍ਞਾਨ, ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ ਔਰ ਸਂਯਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨਾ ਹੋਨੇ ਪਰ ਭੀ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਕੋ ਹੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਕਾ ਸਾਧਕਤਮ ਸਂਮਤ ਕਰਨਾ .
ਭਾਵਾਰ੍ਥ : — ਅਜ੍ਞਾਨੀਕੇ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਤਥਾ ਬਾਲਤਪਾਦਿਰੂਪ ਉਦ੍ਯਮਸੇ ਕਰ੍ਮ ਪਕਤੇ ਹੈਂ ਔਰ
੧ਜ੍ਞਾਨੀਪਨਕੇ ਕਾਰਣ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਗੁਪ੍ਤਤਾਰੂਪ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡ ਉਦ੍ਯਮਸੇ ਕਰ੍ਮ ਪਕਤੇ ਹੈਂ; ਇਸਲਿਯੇ ਅਜ੍ਞਾਨੀ ਜਿਸ ਕਰ੍ਮਕੋ ਅਨੇਕ ੨ਸ਼ਤ – ਸਹਸ੍ਰ – ਕੋਟਿ ਭਵੋਂਮੇਂ ਮਹਾਕਸ਼੍ਟਸੇ ਉਲ੍ਲਂਘਨ (ਪਾਰ) ਕਰ ਪਾਤਾ ਹੈ ਵਹੀ ਕਰ੍ਮ ਜ੍ਞਾਨੀ ਉਚ੍ਛ੍ਵਾਸਮਾਤ੍ਰਮੇਂ ਹੀ, ਕੌਤੁਕਮਾਤ੍ਰਮੇਂ ਹੀ ਨਸ਼੍ਟ ਕਰ ਡਾਲਤਾ ਹੈ . ਔਰ ਅਜ੍ਞਾਨੀਕੇ ਵਹ ਕਰ੍ਮ, ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਵਿਕਾਰਰੂਪ ਪਰਿਣਮਨਕੇ ਕਾਰਣ, ਪੁਨਃ ਨੂਤਨ ਕਰ੍ਮਰੂਪ ਸਂਤਤਿਕੋ ਛੋੜਤਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨੀਕੇ ਸੁਖਦੁਃਖਾਦਿਵਿਕਾਰਰੂਪ ਪਰਿਣਮਨ ਨ ਹੋਨੇਸੇ ਵਹ ਕ ਰ੍ਮ ਪੁਨਃ ਨੂਤਨ ਕਰ੍ਮਰੂਪ ਸਂਤਤਿਕੋ ਨਹੀਂ ਛੋੜਤਾ ਜਾਤਾ . ਇਸਲਿਯੇ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨ ਹੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਕਾ ਸਾਧਕਤਮ ਹੈ ..੨੩੮..
ਅਬ, ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਕਿ – ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਨ੍ਯਕੇ ਸਰ੍ਵ ਆਗਮਜ੍ਞਾਨ, ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ ਤਥਾ ਸਂਯਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨਾ ਭੀ ਅਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰ ਹੈ, (ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਕੁਛ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤਾ) : —
ਤੋ ਸਰ੍ਵਆਗਮਧਰ ਭਲੇ ਪਣ ਨਵ ਲਹੇ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਵਨੇ. ੨੩੯.
੪੪੪ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
੧. ਜ੍ਞਾਨੀਪਨ = ਆਗਮਜ੍ਞਾਨ – ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ – ਸਂਯਤਤ੍ਤ੍ਵਕੇ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨੇਕੇ ਅਤਿਸ਼ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਾਨਮਯ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਕੀ ਅਨੁਭੂਤਿ ਜ੍ਞਾਨੀਪਨਕਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣ ਹੈ .
੨. ਸ਼ਤ – ਸਹਸ੍ਰ – ਕੋਟਿ = ੧੦੦ × ੧੦੦੦ × ੧੦੦੦੦੦੦੦