ਸਂਯਮਸਾਧਨੀਕ੍ਰੁਤਸ਼ਰੀਰਪਾਤ੍ਰਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਨਿਸ਼੍ਚਲਨਿਰੁਦ੍ਧਪਂਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦ੍ਵਾਰਤਯਾ ਸਮੁਪਰਤਕਾਯਵਾਙ੍ਮਨੋਵ੍ਯਾਪਾਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚਿਦ੍ਵ੍ਰੁਤ੍ਤੇਃ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਚਂਙ੍ਕ੍ਰ ਮਣਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਯਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਨਾ ਸਮਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸਂਵਲਨਾਦੇਕੀਭੂਤਮਪਿ ਸ੍ਵਭਾਵਭੇਦਾਤ੍ਪਰਤ੍ਵੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੈਵ ਕੁਸ਼ਲੋ ਮਲ੍ਲ ਇਵ ਸੁਨਿਰ੍ਭਰਂ ਨਿਸ਼੍ਪੀਡਯ ਨਿਸ਼੍ਪੀਡਯ ਕਸ਼ਾਯਚਕ੍ਰਮਕ੍ਰਮੇਣ ਜੀਵਂ ਤ੍ਯਾਜਯਤਿ, ਸ ਖਲੁ ਸਕਲਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯੋਪਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਦ੍ਰੁਸ਼ਿਜ੍ਞਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰ- ਸ੍ਵਭਾਵਭੂਤਾਵਸ੍ਥਾਪਿਤਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੋਪਜਾਤਨਿਤ੍ਯਨਿਸ਼੍ਚਲਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਤਯਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਂਯਤ ਏਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ . ਤਸ੍ਯੈਵ ਚਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਯੌਗਪਦ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਯੌਗਪਦ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਯਤਿ ..੨੪੦.. ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਸਂਯਤਤ੍ਵਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਯਤ੍ਸਵਿਕਲ੍ਪਂ ਯੌਗਪਦ੍ਯਂ ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਚੇਤਿ ਦ੍ਵਯੋਃ ਸਂਭਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ — ਪਂਚਸਮਿਦੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਪਞ੍ਚਸਮਿਤਿਭਿਃ ਸਮਿਤਃ ਸਂਵ੍ਰੁਤਃ ਪਞ੍ਚਸਮਿਤਃ, ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਤੁ ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪੇ ਸਮ੍ਯਗਿਤੋ ਗਤਃ ਪਰਿਣਤਃ ਸਮਿਤਃ . ਤਿਗੁਤ੍ਤੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਮਨੋਵਚਨਕਾਯਨਿਰੋਧਤ੍ਰਯੇਣ ਗੁਪ੍ਤਃ ਤ੍ਰਿਗੁਪ੍ਤਃ, ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪੇ ਗੁਪ੍ਤਃ ਪਰਿਣਤਃ . ਪਂਚੇਂਦਿਯਸਂਵੁਡੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਯਵ੍ਯਾਵ੍ਰੁਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਵ੍ਰੁਤਃ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵ੍ਰੁਤਃ, ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਵਾਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸੁਖਸ੍ਵਾਦਰਤਃ . ਜਿਦਕਸਾਓ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਕਸ਼ਾਯਜਯੇਨ ਜਿਤਕਸ਼ਾਯਃ, ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਚਾਕਸ਼ਾਯਾਤ੍ਮਭਾਵਨਾਰਤਃ . ਦਂਸਣਣਾਣਸਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨਿਜਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨਰੂਪਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍, ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੁ ਸ੍ਵਸਂਵੇਦਨਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ; ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਗ੍ਰੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਜ੍ਞਾਨਸਮਗ੍ਰਃ . ਸਮਣੋ ਸੋ ਸਂਜਦੋ ਭਣਿਦੋ ਸ ਏਵਂਗੁਣਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟਃ ਸ਼੍ਰਮਣ ਸਂਯਤ ਇਤਿ ਭਣਿਤਃ . ਅਤ ਏਤਦਾਯਾਤਂ – ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਯਦ੍ਬਹਿਰ੍ਵਿਸ਼ਯੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕ੍ਰੁਤਂ ਤੇਨ ਸਵਿਕਲ੍ਪਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਜ੍ਞਾਨਚਾਰਿਤ੍ਰਤ੍ਰਯਯੌਗਪਦ੍ਯਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍; ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨੇਨ ਤੁ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਿਤਿ ਸਵਿਕਲ੍ਪਯੌਗਪਦ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਘਟਤ ਇਤਿ ..੨੪੦.. ਅਥਾਗਮਜ੍ਞਾਨਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ- ਸਂਯਤਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਵਿਕਲ੍ਪਤ੍ਰਯਯੌਗਪਦ੍ਯੇਨ ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨੇਨ ਚ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਸੌ ਸਂਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮਿਤ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਤਿ . ਇਤ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਤਿ ਕੋਰ੍ਥਃ ਇਤਿ ਪ੍ਰੁਸ਼੍ਟੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਦਦਾਤਿ . ਏਵਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਤ੍ਤਰਪਾਤਨਿਕਾਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵੇ ਔਰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਤਾ ਹੁਆ ਆਤ੍ਮਾਮੇਂ ਹੀ ਨਿਤ੍ਯਨਿਸ਼੍ਚਲ ਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕੋ ਇਚ੍ਛਤਾ ਹੁਆ, ਸਂਯਮਕੇ ਸਾਧਨਰੂਪ ਬਨਾਯੇ ਹੁਏ ਸ਼ਰੀਰਪਾਤ੍ਰਕੋ ਪਾਁਚ ਸਮਿਤਿਯੋਂਸੇ ਅਂਕੁਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤ ਕਰਤਾ ਹੁਆ, ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਪਂਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਂਕੇ ਨਿਸ਼੍ਚਲ ਨਿਰੋਧ ਦ੍ਵਾਰਾ ਜਿਸਕੇ ਕਾਯ – ਵਚਨ – ਮਨਕਾ ਵ੍ਯਾਪਾਰ ਵਿਰਾਮਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੁਆ ਹੈ ਐਸਾ ਹੋਕਰ, ਚਿਦ੍ਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਕੇ ਲਿਯੇ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਮੇਂ ਭ੍ਰਮਣਕਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਜੋ ਕਸ਼ਾਯਸਮੂਹ ਵਹ ਆਤ੍ਮਾਕੇ ਸਾਥ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਮਿਲਨਕੇ ਕਾਰਣ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਏਕਰੂਪ ਹੋ ਜਾਨੇ ਪਰ ਭੀ ਸ੍ਵਭਾਵਭੇਦਕੇ ਕਾਰਣ ਉਸੇ ਪਰਰੂਪਸੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਆਤ੍ਮਾਸੇ ਹੀ ਕੁਸ਼ਲ ਮਲ੍ਲਕੀ ਭਾਁਤਿ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ੧ਮਰ੍ਦਨ ਕਰ ਕਰਕੇ ਅਕ੍ਰਮਸੇ ਉਸੇ ਮਾਰ ਡਾਲਤਾ ਹੈ, ਵਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ, ਸਕਲ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਹੋਨੇ ਪਰ ਭੀ ੨ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ ਦਰ੍ਸ਼ਨਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰ ਸ੍ਵਭਾਵਰੂਪਸੇ ਰਹਨੇਵਾਲੇ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵ (-ਸ੍ਵਦ੍ਰਵ੍ਯ) ਮੇਂ ਨਿਤ੍ਯਨਿਸ਼੍ਚਲ ਪਰਿਣਤਿ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਨੇਸੇ, ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਸਂਯਤ ਹੀ ਹੈ . ਔਰ ਉਸੇ ਹੀ ਆਗਮਜ੍ਞਾਨ – ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ – ਸਂਯਤਤ੍ਤ੍ਵਕੇ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨੇਕਾ ਤਥਾ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਕਾ ਯੁਗਪਤ੍ਪਨਾ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ ..੨੪੦..
੧. ਮਰ੍ਦਨ ਕਰ ਕਰਕੇ = ਦਬਾ ਦਬਾਕੇ, ਕਚਰ ਕਚਰਕੇ, ਦਮਨ ਕਰਕੇ .
੨. ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਸ੍ਵਭਾਵ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਦਰ੍ਸ਼ਨਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰ ਹੈ .