ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਚਰਵਤ੍ ਕੇਵਲਮੇਵ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿ ੪੧ . ਕ੍ਰਿਯਾਨਯੇਨ ਸ੍ਥਾਣੁਭਿਨ੍ਨਮੂਰ੍ਧਜਾਤਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿ- ਲਬ੍ਧਨਿਧਾਨਾਨ੍ਧਵਦਨੁਸ਼੍ਠਾਨਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਸਾਧ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਃ ੪੨ . ਜ੍ਞਾਨਨਯੇਨ ਚਣਕਮੁਸ਼੍ਟਿਕ੍ਰੀਤਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗ੍ਰੁਹ- ਕੋਣਵਾਣਿਜਵਦ੍ ਵਿਵੇਕਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਸਾਧ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਃ ੪੩ . ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯੇਨ ਬਨ੍ਧਕਮੋਚਕਪਰਮਾਣ੍ਵਨ੍ਤਰਸਂਯੁਜ੍ਯ- ਮਾਨਵਿਯੁਜ੍ਯਮਾਨਪਰਮਾਣੁਵਦ੍ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਰ੍ਦ੍ਵੈਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿ ੪੪ . ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯੇਨ ਕੇਵਲਬਧ੍ਯਮਾਨਮੁਚ੍ਯਮਾਨ- ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ੋਚਿਤਸ੍ਰਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਗੁਣਪਰਿਣਤਪਰਮਾਣੁਵਦ੍ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਰਦ੍ਵੈਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿ ੪੫ . ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਨਯੇਨ ਇਵ ਰਾਗਦ੍ਵੇਸ਼ਮੋਹਕਲ੍ਲੋਲੈਰ੍ਯਾਵਦਸ੍ਵਸ੍ਥਰੂਪੇਣ ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਯਂ ਜੀਵਸ੍ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਨਿਜਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਇਤਿ . ਸ ਏਵ ਵੀਤਰਾਗਸਰ੍ਵਜ੍ਞਪ੍ਰਣੀਤੋਪਦੇਸ਼ਾਤ੍ ਏਕੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਜ੍ਞਿਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਨੁਸ਼੍ਯਦੇਸ਼ਕੁਲ- ਰੋਗੀਕੋ ਦੇਖਨੇਵਾਲੇ ਵੈਦ੍ਯਕੀ ਭਾਁਤਿ . [ਆਤ੍ਮਾ ਅਭੋਕ੍ਤਾਨਯਸੇ ਕੇਵਲ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਹੀ ਹੈ — ਭੋਕ੍ਤਾ ਨਹੀਂ; ਜੈਸੇ ਸੁਖ – ਦੁਃਖਕੋ ਭੋਗਨੇਵਾਲੇ ਰੋਗੀਕੋ ਦੇਖਨੇਵਾਲਾ ਵੈਦ੍ਯ ਵਹ ਤੋ ਕੇਵਲ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਹੀ ਹੈ . ] ੪੧.
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਨਯਸੇ ਅਨੁਸ਼੍ਠਾਨਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾਸੇ ਸਿਦ੍ਧਿ ਸਧੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਖਮ੍ਭੇਸੇ ਸਿਰ ਫੂ ਟ ਜਾਨੇ ਪਰ ਦ੍ਰੁਸ਼੍ਟਿ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨ ਹੋਕਰ ਜਿਸੇ ਨਿਧਾਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋ ਜਾਯ ਐਸੇ ਅਂਧਕੀ ਭਾਁਤਿ . [ਕ੍ਰਿਯਾਨਯਸੇ ਆਤ੍ਮਾ ਅਨੁਸ਼੍ਠਾਨਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾਸੇ ਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋ ਐਸਾ ਹੈ; ਜੈਸੇ ਕਿਸੀ ਅਂਧਪੁਰੁਸ਼ਕੋ ਪਤ੍ਥਰਕੇ ਖਮ੍ਭੇਕੇ ਸਾਥ ਸਿਰ ਫੋੜਨੇਸੇ ਸਿਰਕੇ ਰਕ੍ਤਕਾ ਵਿਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋਨੇਸੇ ਆਁਖੇ ਖੁਲ ਜਾਯੇਂ ਔਰ ਨਿਧਾਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ . ] ੪੨.
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਨਯਸੇ ਵਿਵੇਕਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾਸੇ ਸਿਦ੍ਧਿ ਸਧੇ ਐਸਾ ਹੈ; ਮੁਟ੍ਠੀਭਰ ਚਨੇ ਦੇਕਰ ਚਿਂਤਾਮਣਿ – ਰਤ੍ਨ ਖਰੀਦਨੇਵਾਲੇ ਘਰਕੇ ਕੋਨੇਮੇਂ ਬੈਠੇ ਹੁਏ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀਕੀ ਭਾਁਤਿ . [ਜ੍ਞਾਨਨਯਸੇ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਵਿਵੇਕਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾਸੇ ਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਘਰਕੇ ਕੋਨੇਮੇਂ ਬੈਠਾ ਹੁਆ ਵ੍ਯਾਪਾਰੀ ਮੁਟ੍ਠੀਭਰ ਚਨਾ ਦੇਕਰ ਚਿਂਤਾਮਣਿ – ਰਤ੍ਨ ਖਰੀਦ ਲੇਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ . ] ੪੩.
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯਸੇ ਬਂਧ ਔਰ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਂ ੧ਦ੍ਵੈਤਕਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਨੇਵਾਲਾ ਬਂਧਕ ਹੈ, (ਬਂਧ ਕਰਨੇਵਾਲੇ) ਔਰ ਮੋਚਕ (ਮੁਕ੍ਤ ਕਰਨੇਵਾਲੇ) ਐਸੇ ਅਨ੍ਯ ਪਰਮਾਣੁਕੇ ਸਾਥ ਸਂਯੁਕ੍ਤ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਔਰ ਉਸਸੇ ਵਿਯੁਕ੍ਤ ਹੋਨੇਵਾਲੇ ਪਰਮਾਣੁਕੀ ਭਾਁਤਿ . [ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯਸੇ ਆਤ੍ਮਾ ਬਂਧ ਔਰ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਂ (ਪੁਦ੍ਗਲਕੇ ਸਾਥ) ਦ੍ਵੈਤਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਪਰਮਾਣੁਕੇ ਬਂਧਮੇਂ ਵਹ ਪਰਮਾਣੁ ਅਨ੍ਯ ਪਰਮਾਣੁਕੇ ਸਾਥ ਸਂਯੋਗਕੋ ਪਾਨੇਰੂਪ ਦ੍ਵੈਤਕੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ ਔਰ ਪਰਮਾਣੁਕੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਂ ਵਹ ਪਰਮਾਣੁ ਅਨ੍ਯ ਪਰਮਾਣੁਸੇ ਪ੍ਰੁਥਕ੍ ਹੋਨੇਰੂਪ ਦ੍ਵੈਤਕੋ ਪਾਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ . ] ੪੪.
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਸੇ ਬਂਧ ਔਰ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਂ ਅਦ੍ਵੈਤਕਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਨੇਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਕੇਲੇ ਬਧ੍ਯਮਾਨ ਔਰ ਮੁਚ੍ਯਮਾਨ ਐਸੇ ਬਂਧਮੋਕ੍ਸ਼ੋਚਿਤ੍ਤ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤ੍ਵਰੂਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਗੁਣਰੂਪ ਪਰਿਣਤ ਪਰਮਾਣੁਕੀ ਭਾਁਤਿ . [ਨਿਸ਼੍ਚਯਨਯਸੇ ਆਤ੍ਮਾ ਅਕੇਲਾ ਹੀ ਬਦ੍ਧ ਔਰ ਮੁਕ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਬਂਧ ਔਰ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕੇ ਯੋਗ੍ਯ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਯਾ ਰੂਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਗੁਣਰੂਪ ਪਰਿਣਮਿਤ ਹੋਤਾ ਹੁਆ ਪਰਮਾਣੁ ਅਕੇਲਾ ਹੀ ਬਦ੍ਧ ਔਰ ਮੁਕ੍ਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ . ] ੪੫.
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਨਯਸੇ, ਘਟ ਔਰ ਰਾਮਪਾਤ੍ਰਸੇ ਵਿਸ਼ਿਸ਼੍ਟ ਮਿਟ੍ਟੀ ਮਾਤ੍ਰਕੀ ਭਾਁਤਿ,
੫੦੦ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ[ ਭਗਵਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਂਦਕੁਂਦ-
੧. ਦ੍ਵੈਤ = ਦ੍ਵਿਤ੍ਵ, ਦ੍ਵੈਤਪਨ, [ਵ੍ਯਵਹਾਰਨਯਸੇ ਆਤ੍ਮਾਕੇ ਬਨ੍ਧਮੇਂ ਕਰ੍ਮਕੇ ਸਾਥਕੇ ਸਂਯੋਗਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਆਤੀ ਹੈ ਇਸਲਿਯੇ ਦ੍ਵੈਤ ਹੈ ਔਰ ਆਤ੍ਮਾਕੀ ਮੁਕ੍ਤਿਮੇਂ ਕਰ੍ਮਕੇ ਵਿਯੋਗਕੀ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਆਤੀ ਹੈ ਇਸਲਿਯੇ ਵਹਾਁ ਭੀ ਦ੍ਵੈਤ ਹੈ . ]