க்ஷயோபஶமஸ்ய விநாஶநாத்விஷமமபி ப்ரகாஶேத . அலமதவாதிவிஸ்தரேண, அநிவாரிதப்ரஸரப்ரகாஶ- ஶாலிதயா க்ஷாயிகஜ்ஞாநமவஶ்யமேவ ஸர்வதா ஸர்வத்ர ஸர்வதா ஸர்வமேவ ஜாநீயாத் ..௪௭.. அத ஸர்வமஜாநந்நேகமபி ந ஜாநாதீதி நிஶ்சிநோதி — ஜோ ண விஜாணதி ஜுகவஂ அத்தே திக்காலிகே திஹுவணத்தே .
பதார்தமிதி விஶேஷ்யபதம் . கிஂவிஶிஷ்டம் . தக்காலியமிதரஂ தாத்காலிகஂ வர்தமாநமிதரஂ சாதீதாநாகதம் . கதஂ ஜாநாதி . ஜுகவஂ யுகபதேகஸமயே ஸமஂததோ ஸமந்ததஃ ஸர்வாத்மப்ரதேஶைஃ ஸர்வப்ரகாரேண வா . கதிஸஂக்யோபேதம் . ஸவ்வஂ ஸமஸ்தம் . புநரபி கிஂவிஶிஷ்டம் . விசித்தஂ நாநாபேதபிந்நம் . புநரபி கிஂரூபம் . விஸமஂ மூர்தாமூர்தசேதநாசேதநாதிஜாத்யந்தரவிஶேஷைர்விஸத்தஶஂ . தஂ ணாணஂ காஇயஂ பணியஂ யதேவஂகுணவிஶிஷ்டஂ ஜ்ஞாநஂ தத்க்ஷாயிகஂ க்ஷயகே காரண (-அஸமாநஜாதிகே பதார்தோஂகோ ஜாநநேவாலே ஜ்ஞாநகே ஆவரணமேஂ நிமித்தபூத கர்மோஂகே க்ஷயகே காரண) ஸமாநஜாதீய ஜ்ஞாநாவரணகா க்ஷயோபஶம (-ஸமாந ஜாதிகே ஹீ பதார்தோஂகோ ஜாநநேவாலே ஜ்ஞாநகே ஆவரணமேஂ நிமித்தபூத கர்மோஂகா க்ஷயோபஶம) நஷ்ட ஹோ ஜாநேஸே வஹ விஷம கோ பீ (-அஸமாநஜாதிகே பதார்தோஂகோ பீ) ப்ரகாஶித கரதா ஹை . அதவா, அதிவிஸ்தாரஸே பூரா படே (குச லாப நஹீஂ) ? ஜிஸகா அநிவார (ரோகா ந ஜா ஸகே ஐஸா அமர்யாதித) பை லாவ ஹை ஐஸா ப்ரகாஶமாந ஹோநேஸே க்ஷாயிக ஜ்ஞாந அவஶ்யமேவ ஸர்வதா ஸர்வத்ர ஸர்வதா ஸர்வகோ ஜாநதா ஹை .
— இத்யாதி மர்யாதாயேஂ மதி – ஶ்ருதாதி க்ஷாயோபஶமிக ஜ்ஞாநமேஂ ஹீ ஸஂபவ ஹைஂ . க்ஷாயிகஜ்ஞாநகே அமர்யாதித ஹோநேஸே ஏக ஹீ ஸாத ஸர்வ ஆத்மப்ரதேஶோஂஸே தீநோஂ காலகீ பர்யாயோஂகே ஸாத ஸர்வ பதார்தோஂகோ — உந பதார்தோஂகே அநேக ப்ரகாரகே ஔர விருத்த ஜாதிகே ஹோநே பர பீ ஜாநதா ஹை அர்தாத் கேவலஜ்ஞாந ஏக ஹீ ஸமயமேஂ ஸர்வ ஆத்மப்ரதேஶோஂஸே ஸமஸ்த த்ரவ்ய -க்ஷேத்ர -கால -பாவகோ ஜாநதா ஹை ..௪௭..
அந்வயார்த : — [ய ] ஜோ [யுகபத் ] ஏக ஹீ ஸாத [த்ரைகாலிகாந் த்ரிபுவநஸ்தாந் ] த்ரைகாலிக த்ரிபுவநஸ்த (-தீநோஂ காலகே ஔர தீநோஂ லோககே) [அர்தாந் ] பதார்தோஂகோ [ந
தேநே ஸபர்யய ஏக பண நஹி த்ரவ்ய ஜாணவுஂ ஶக்ய சே .௪௮.
௮௦ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-