ஹி ஸதஶநாயோதந்யாவ்ருஷஸ்யாதிபிஸ்த்ருஷ்ணாவ்யக்திபிருபேதத்வாத் அத்யந்தாகுலதயா, விச்சிந்நஂ ஹி ஸதஸத்வேத்யோதயப்ரச்யாவிதஸத்வேத்யோதயப்ரவ்ருத்ததயாநுபவத்வாதுத்பூதவிபக்ஷதயா, பந்தகாரணஂ ஹி ஸத்விஷயோ- பபோகமார்காநுலக்நராகாதிதோஷஸேநாநுஸாரஸஂகச்சமாநகநகர்மபாஂஸுபடலத்வாதுதர்கதுஃஸஹதயா, விஷமஂ ஹி ஸதபிவ்ருத்திபரிஹாணிபரிணதத்வாதத்யந்தவிஸஂஷ்டுலதயா ச துஃகமேவ பவதி . அதைவஂ புண்யமபி பாபவத் துஃகஸாதநமாயாதம் ..௭௬.. ப்ரப்ருத்யநேகாபத்யாநவஶேந பாவிநரகாதிதுஃகோத்பாதககர்மபந்தோத்பாதகத்வாத்பந்தகாரணமிந்த்ரியஸுகஂ, அதீந்த்ரிய- ஸுகஂ து ஸர்வாபத்யாநரஹிதத்வாதபந்தகாரணம் . விஸமஂ விகதஃ ஶமஃ பரமோபஶமோ யத்ர தத்விஷமமத்ருப்திகரஂ ஹாநிவ்ருத்திஸஹிதத்வாத்வா விஷமஂ, அதீந்த்ரியஸுகஂ து பரமத்ருப்திகரஂ ஹாநிவ்ருத்திரஹிதம் . ஜஂ இஂதிஏஹிஂ லத்தஂ தஂ ஸோக்கஂ துக்கமேவ தஹா யதிந்த்ரியைர்லப்தஂ ஸஂஸாரஸுகஂ தத்ஸுகஂ யதா பூர்வோக்தபஞ்சவிஶேஷணவிஶிஷ்டஂ பவதி ததைவ துஃகமேவேத்யபிப்ராயஃ ..௭௬.. ஏவஂ புண்யாநி ஜீவஸ்ய த்ருஷ்ணோத்பாதகத்வேந துஃககாரணாநி பவந்தீதி கதநரூபேண த்விதீயஸ்தலே காதாசதுஷ்டயஂ கதம் . அத நிஶ்சயேந புண்யபாபயோர்விஶேஷோ நாஸ்தீதி கதயந் புண்ய- (௨) ‘பாதாஸஹித’ ஹோதா ஹுஆ காநே, பீநே ஔர மைதுநகீ இச்சா இத்யாதி த்ருஷ்ணாகீ வ்யக்தியோஂஸே (-த்ருஷ்ணாகீ ப்ரகடதாஓஂஸே) யுக்த ஹோநேஸே அத்யந்த ஆகுல ஹை, (௩)‘விச்சிந்ந’ ஹோதா ஹுஆ அஸாதாவேதநீயகா உதய ஜிஸே ௧ச்யுத கர தேதா ஹை ஐஸே ஸாதாவேதநீயகே உதயஸே ப்ரவர்தமாந ஹோதா ஹுஆ அநுபவமேஂ ஆதா ஹை, இஸலியே விபக்ஷகீ உத்பத்திவாலா ஹை, (௪) ‘பந்தகா காரண’ ஹோதா ஹுஆ விஷயோபபோககே மார்கமேஂ லகீ ஹுஈ ராகாதி தோஷோஂகீ ஸேநாகே அநுஸார கர்மரஜகே ௨கந படலகா ஸம்பந்த ஹோநேகே காரண பரிணாமஸே துஃஸஹ ஹை, ஔர (௫) ‘விஷம’ ஹோதா ஹுஆ ஹாநி – வ்ருத்திமேஂ பரிணமித ஹோநேஸே அத்யந்த அஸ்திர ஹை; இஸலியே வஹ (இந்த்ரியஸுக) துஃக ஹீ ஹை .
ஜப கி ஐஸா ஹை (இந்த்ரியஸுக துஃக ஹீ ஹை) தோ புண்ய பீ, பாபகீ பாதி, துஃககா ஸாதந ஹை ஐஸா பலித ஹுஆ .
பாவார்த : — இந்த்ரியஸுக துஃக ஹீ ஹை, க்யோஂகி வஹ பராதீந ஹை, அத்யந்த ஆகுல ஹை, விபக்ஷகீ (-விரோதகீ) உத்பத்திவாலா ஹை, பரிணாமஸே துஃஸ்ஸஹ ஹை, ஔர அத்யந்த அஸ்திர ஹை . இஸஸே யஹ ஸித்த ஹுஆ கி புண்ய பீ துஃககா ஹீ ஸாதந ஹை ..௭௬..
௧௩௦ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-
௧. ச்யுத கரநா = ஹடா தேநா; பதப்ரஷ்ட கரநா; (ஸாதாவேதநீயகா உதய உஸகீ ஸ்திதி அநுஸார ரஹகர ஹட ஜாதா ஹை ஔர அஸாதா வேதநீயகா உதய ஆதா ஹை)
௨. கந படல = ஸகந (கா) பர்த, பா ஜுண்ட .