உபதிஸத்பாவே ஹி மமத்வபரிணாமலக்ஷணாயா மூர்ச்சாயாஸ்தத்விஷயகர்மப்ரக்ரமபரிணாமலக்ஷண- ஸ்யாரம்பஸ்ய ஶுத்தாத்மரூபஹிஂஸநபரிணாமலக்ஷணஸ்யாஸஂயமஸ்ய வாவஶ்யம்பாவித்வாத்ததோபதித்விதீயஸ்ய பர- த்ரவ்யரதத்வேந ஶுத்தாத்மத்ரவ்யப்ரஸாதகத்வாபாவாச்ச ஐகாந்திகாந்தரஂகச்சேதத்வமுபதேரவதார்யத ஏவ . இதமத்ர தாத்பர்யமேவஂவிதத்வமுபதேரவதார்ய ஸ ஸர்வதா ஸஂந்யஸ்தவ்யஃ ..௨௨௧.. லக்ஷணப்ராணவிநாஶரூபோ பரஜீவப்ராணவிநாஶரூபோ வா நியதஂ நிஶ்சிதஂ ப்ராணாரம்பஃ ப்ராணவதோ வித்யதே, ந கேவலஂ ப்ராணாரம்பஃ, விக்கேவோ தஸ்ஸ சித்தம்மி அவிக்ஷிப்தசித்தபரமயோகரஹிதஸ்ய ஸபரிக்ரஹபுருஷஸ்ய விக்ஷேபஸ்தஸ்ய வித்யதே சித்தே மநஸீதி . இதி த்விதீயகாதா . கேண்ஹஇ ஸ்வஶுத்தாத்மக்ரஹணஶூந்யஃ ஸந் க்ருஹ்ணாதி கிமபி பஹிர்த்ரவ்யஂ; விதுணஇ கர்மதூலிஂ விஹாய பஹிரங்கதூலிஂ விதூநோதி விநாஶயதி; தோவஇ நிர்மலபரமாத்மதத்த்வமலஜநகராகாதிமலஂ விஹாய பஹிரங்கமலஂ தௌதி ப்ரக்ஷாலயதி; ஸோஸேஇ ஜதஂ து ஆதவே கித்தா நிர்விகல்பத்யாநாதபேந ஸஂஸாரநதீ- ஶோஷணமகுர்வந் ஶோஷயதி ஶுஷ்கஂ கரோதி யதஂ து யத்நபரஂ து யதா பவதி . கிஂ க்ருத்வா . ஆதபே நிக்ஷிப்ய . கிஂ தத் . பத்தஂ வ சேலகஂடஂ பாத்ரஂ வஸ்த்ரகண்டஂ வா . பிபேதி நிர்பயஶுத்தாத்மதத்த்வபாவநாஶூந்யஃ ஸந் பிபேதி பயஂ கரோதி . கஸ்மாத்ஸகாஶாத் . பரதோ ய பரதஶ்சௌராதேஃ . பாலயதி பரமாத்மபாவநாஂ ந பாலயந்ந ரக்ஷந்பரத்ரவ்யஂ கிமபி பாலயதீதி த்ருதீயகாதா ..“௧௭ – ௧௯.. அத ஸபரிக்ரஹஸ்ய நியமேந சித்தஶுத்திர்நஶ்யதீதி விஸ்தரேணாக்யாதி — கித தம்ஹி ணத்தி முச்சா பரத்ரவ்யமமத்வரஹிதசிச்சமத்காரபரிணதேர்விஸத்ருஶா மூர்ச்சா கதஂ
அந்வயார்த : — [தஸ்மிந் ] உபதிகே ஸத்பாவமேஂ [தஸ்ய ] உஸ (பிக்ஷு) கே [மூர்ச்சா ] மூர்சா, [ஆரம்பஃ ] ஆரஂப [வா ] யா [அஸஂயமஃ ] அஸஂயம [நாஸ்தி ] ந ஹோ [கதஂ ] யஹ கைஸே ஹோ ஸகதா ஹை ? (கதாபி நஹீஂ ஹோ ஸகதா), [ததா ] ததா [பரத்ரவ்யே ரதஃ ] ஜோ பரத்ரவ்யமேஂ ரத ஹோ வஹ [ஆத்மாநஂ ] ஆத்மாகோ [கதஂ ] கைஸே [ப்ரஸாதயதி ] ஸாத ஸகதா ஹை ? ..௨௨௧..
டீகா : — உபதிகே ஸத்பாவமேஂ, (௧) மமத்வ – பரிணாம ஜிஸகா லக்ஷண ஹை ஐஸீ மூர்சா, (௨) உபதி ஸஂபஂதீ ௧கர்மப்ரக்ரமகே பரிணாம ஜிஸகா லக்ஷண ஹை ஐஸா ஆரம்ப, அதவா (௩) ஶுத்தாத்மஸ்வரூபகீ ஹிஂஸாரூப பரிணாம ஜிஸகா லக்ஷண ஹை ஐஸா அஸஂயம அவஶ்யமேவ ஹோதா ஹீ ஹை; ததா உபதி ஜிஸகா த்விதீய ஹோ (அர்தாத் ஆத்மாஸே அந்ய ஐஸா பரிக்ரஹ ஜிஸநே க்ரஹண கியா ஹோ) உஸகே பரத்ரவ்யமேஂ ரதபநா ( – லீநதா) ஹோநேகே காரண ஶுத்தாத்மத்ரவ்யகீ ஸாதகதாகா அபாவ ஹோதா ஹை; இஸஸே உபதிகே ஐகாந்திக அந்தரஂக சேதபநா நிஶ்சித ஹோதா ஹீ ஹை .
யஹா யஹ தாத்பர்ய ஹை கி — ‘உபதி ஐஸீ ஹை, (பரிக்ரஹ வஹ அந்தரஂக சேத ஹீ ஹை ), ஐஸா நிஶ்சித கரகே உஸே ஸர்வதா சோநா சாஹியே ..௨௨௧..
௪௦௬ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-
௧. கர்மப்ரக்ரம = காமமேஂ யுக்த ஹோநா; காமகீ வ்யவஸ்தா .