Pravachansar Pravachano-Gujarati (English transliteration). Gatha: 96.

< Previous Page   Next Page >


Page 114 of 540
PDF/HTML Page 123 of 549

 

background image
gAthA – 96 pravachanasAr pravachano 114
have anukrame astitva be prakAranun kahe chhe svarUp-astitva ane sAdrashya astitva. temAn A
svarUp-astitvanun kathan chhe-
सब्भावो हि सहावो गुणेहिं सगपज्जएहिं चित्तेहिं ।
दव्वस्स सव्वकालं उप्पादव्ययधुवत्तेहिं ।। ९६।।
सद्भवो हि स्वभावो गुणैः स्वकपर्ययैश्चित्रैः ।
द्रव्यस्य सर्वकालमुत्पादव्ययध्रुवत्वैः ।। ९६।।
utpAd– dhrauvya – vinAshathI, guN ne vividh paryAyathI.
astitva dravyanun sarvadA je, teh dravyasvabhAv chhe. 96.
gAthA-96
anvayArtha– (सर्वकालं) sarvakALe (गुणैः) guNo tathA (चित्रैः स्वकपर्यायेः) anek prakAranA
potAnA payAryo vaDe [उत्पादव्ययध्रुवत्त्चैः] tem ja utpAd-vyay-dhrauvya vaDe (द्रव्यस्य सद्रावः) astitva
[हि] te kharekhar (स्वभावः) svabhAv chhe.
TIkA– astitva kharekhar dravyano svabhAv chhe. ane te (astitva) anya sAdhanathI 1nirapekSha
hovAne lIdhe anAdi-anant hovAthI tathA 2ahetuk ekarUp 3vRuttie sadAy pravartatun hovAne lIdhe
vibhAvadharmathI vilakShaN hovAthI, 4bhAv ane bhAvavAnpaNAne lIdhe anekapaNun hovA chhatAn pradeshabhed
nahi hovAne kAraNe dravyanI sAthe ekapaNun dharatun dravyano svabhAv ja kem na hoy? (jarUr hoy.) te
astitva - jem bhinna bhinna dravyone viShe pratyekamAn samApta thaI jAy chhe tem - dravya-guN-paryAyane
viShe pratyekamAn samApta thaI jatun nathI, kAraN ke temanI siddhi paraspar thatI hovAthI (arthAt dravya,
guN ane paryAy ekabIjAthI paraspar siddha thatAn hovAthI - ek na hoy to bIjAn be paN siddha nahi
thatAn hovAthI) tenun astitva ek ja chhe; - suvarNanI jem.
jem dravyen, kShetre, kALe ke bhAve suvarNathI jeo papRuthak jovAmAn AvatA nathI. kartA-karaN -
adhikaraNarUpe pILAsh AdiguNonA ane kunDaLAdiparyAyonA svarUpane dhAraN karIne pravatartA suvarNanA
astitva vaDe jemanI niShpati
6 thAy chhe, - evA pILAshaAdiguNo ane kunDaLAdi paryAyo vaDe je
suvarNanun astitva chhe, te (suvarNano) svabhAv chhe; tem dravye, kShetre, kALe ke bhAve dravyathI jeo pRuthak
jovAmAn AvatA nathI.
7 kartA-karaN adhikaraNarUpe guNonA ane paryAyonA svarUpane dhAraN karIne
pravatartA dravyanA
----------------------------------------------------------------------
1. astitva anya sAdhananI apekShA vinAnun - svayamsiddha chhe tethI anAdi - anant chhe.
2. ahetuk = akAraN; jenun koI kAraN nathI evI
3. vRutti=vartan te; pariNati, (akAraNik ekarUp pariNatie sadAkAL pariNamatun hovAthI astvi vibhAvadharmathI judA lakShaNavALun chhe).
4. astitva te (dravyano) bhAv chhe ane dravya te bhAvavAn (bhAvavALun) chhe.
pa. jeo = je pILAshaAdi guNo ane kunDaLAdi paryAyo
6. niShpatti - nIpajavun te; thavun te; siddhi
7. dravya ja guN - paryAyonun kartA (karanAr), temanun karaN (sAdhan) ane temanun adhikaraN (AdhAr) chhe; tethI dravya ja guN-paryAyanun
svarUp dhAraN kare chhe.