Ratnakarand Shravakachar-Gujarati (Devanagari transliteration). Shlok: 48 rAg-dweshani nivrutiThi chAritrani utpati.

< Previous Page   Next Page >


Page 126 of 315
PDF/HTML Page 150 of 339

 

१३६ ]

रत्नकरंडक श्रावकाचार
[ भगवानश्रीकुंदकुंद-
रागद्वेषनिवृत्तेर्हिंसादिनिवर्त्तना कृता भवति
अनपेक्षितार्थवृत्तिः कः पुरुषः सेवते नृपतीन् ।।४८।।

‘हिंसादेः निवर्तना’ व्यावृत्तिः कृता भवति कुतः ? ‘रागद्वेषनिवृत्तेः’ अयमत्र तात्पर्यार्थंःप्रवृत्तरागादिक्षयोपशमादेः हिंसादिनिवृत्तिलक्षणं चारित्रं भवति ततो भाविरागादिनिवृत्तेरेवं प्रकृष्टतरप्रकृष्टतमत्वाद् हिंसादि निवर्तते देशसंयतादिगुणस्थाने रागादिहिंसादिनिवृत्तिस्तावद्वर्तते यावन्निःशेषरागादिप्रक्षयः तस्माच्च निःशेषहिंसादिनिवृत्तिलक्षणं परमोदासीनतास्वरूपं परमोत्कृष्टचारित्रं भवतीति अस्यैवार्थस्य समर्थनार्थमर्थान्तरन्यास- माह‘अनपेक्षितार्थवृत्तिः कः पुरुषः सेवते नृपतीन्’ अनपेक्षिताऽनभिलषिता अर्थस्य

रागद्वेषनी निवृत्तिथी चारित्रनी उत्पत्ति
श्लोक ४८

अन्वयार्थ :[रागद्वेषनिवृत्तेः ] रागद्वेषनी निवृत्ति थवाथी [हिंसादि निवर्त्तना ] हिंसा, जूठ, चोरी, कुशील अने परिग्रहए पांच पापोथी निवृत्ति [कृता भवति ] (स्वयमेव) थई जाय छे, केम के [अनपेक्षितार्थवृत्तिः ] जेने कोई प्रयोजनरूप फळनी प्राप्तिनी अभिलाषा नथी तेवो [कः पुरुषः ] कोण पुरुष [नृपतीन् ] राजाओनी [सेवते ] सेवा करे? (अर्थात् कोई नहि.)

टीका :हिंसादेः निवर्तना कृता भवति’ हिंसादि पांच पापोथी व्यावृत्ति (स्वतः) थई जाय छे. शाथी? रागद्वेषनिवृत्तेः’ रागद्वेषनी निवृत्तिथी. अहीं तात्पर्यार्थ ए छे के(वर्तमान) प्रवर्तता रागादिना क्षयोपशमादिथी हिंसादि पापोना त्यागरूप चारित्र थाय छे. त्यार पछी आगामी काळमां थवावाळा, रागादिभावोनी निवृत्तिथी आगळ आगळ प्रकृष्ट, प्रकृष्टतर अने प्रकृष्टतम ए रीते हिंसादिनी निवृत्ति थाय छे. अर्थात् देशसंयतादि गुणस्थानोमां रागादि भावनी तथा हिंसादि पापोनी निवृत्ति त्यां सुधी थती रहे छे के ज्यां सुधी समस्त रागादिनो क्षय अने तेथी थवावाळुं समस्त हिंसादि पापोना त्यागरूप परम उदासीनता स्वरूप परमोत्कृष्ट चारित्र थाय छे. आ ज अर्थना समर्थन माटे ‘अर्थान्तरन्यास’ कहे छे

अनपेक्षार्थवृत्तिः कः पुरुषः सेवते नृपतीन्’ अर्थनीप्रयोजननीफळनी प्राप्तिनी