कहानजैनशास्त्रमाळा ]
जम्बूद्वीपे पूर्वविदेहे पुष्कलावतीविषये पुण्डरीकिण्यां पुर्यां वणिजौ जिनदेवधनदेवौ स्वल्पद्रव्यौ । तत्र धनदेवः सत्यवादी । द्रव्यस्य लाभं द्वावप्यर्धमर्धं ग्रहीष्याव इति निःसाक्षिकां व्यवस्थां कृत्वा दूरदेशं गतौ बहुद्रव्यमुपार्ज्य व्याघुटय कुशलेन पुण्डरीकिण्यामायातौ । तत्र जिनदेवो लाभार्धं धनदेवाय न ददाति । स्तोकद्रव्यमौचित्येन ददाति ततो झकटके१ न्याये२ च सति स्वजनमहाजनराजाग्रतो निःसाक्षिकव्यवहारबलाज्जिनदेवो वदति न मयाऽस्य लाभार्धं भणितमुचितमेव भणितं । धनदेवश्च सत्यमेव वदति द्वयोरर्धंमेव । ततो राजनियमात्तयोर्दिव्यं दत्तं धनदेवः शुद्धो नेतरः । ततः सर्वं द्रव्यं धनदेवस्य समर्पितं तथा सर्वैः पूजित
सत्याणुव्रतना प्रभावथी धनदेव शेठ अति सत्कार पाम्यो.
जम्बुद्वीपमां पूर्व विदेहमां पुष्कलावती देशमां पुंडरीकिणी नामनी नगरीमां जिनदेव अने धनदेव नामना बे निर्धन वणिको हता. ते बन्नेमां धनदेव सत्यवादी हतो. ‘द्रव्यनो जे लाभ थशे तेनो अर्धोअर्ध आपणे बे वहेंची लईशुं’ एम कोईनी साक्षी विना व्यवस्था करीने बन्ने दूर देश गया. बहु धन कमाईने तेओ पाछा फर्या अने कुशळपूर्वक पुंडरीकिणी नगरीमां आव्या. तेमां जिनदेव धनदेवने लाभनो अर्धोभाग आपतो नथी, ते तेने थोडुंक द्रव्य उचित गणीने आपे छे. तेथी पहेलां पोताना कुटुंब (कुटुंबीजनो) आगळ, पछी महाजन आगळ अने छेवटे राजा आगळ न्याय कराववामां आवतां साक्षी विनानो व्यवहार होवाथी, जिनदेव कहे छे के, ‘‘में एने अर्धोभाग आपवानो कह्यो नथी, उचित भाग ज आपवानो कह्यो छे.’’
‘‘बन्नेने (दरेकने) अर्धुं – अर्धुं ज (आपवानुं ठराववामां आव्युं छे) — एम धनदेव साचेसाचुं ज कहे छे. (एम राजाए मान्युं).
पछी राजकीय नियमानुसार ते बन्नेने दिव्य न्याय आप्यो. (अर्थात् बन्नेनी हथेळीमां सळगतो अंगारो राखवामां आव्यो.) आ दिव्य न्यायथी धनदेव साचो ठर्यो पण बीजो (जिनदेव) नहिं. तेथी बधुं द्रव्य धनदेवने आपवामां आव्युं अने सर्व लोकोथी ते १. कटकेति पाठः । २. न्यायस्य च घ ।