१७६ ]
प्राणहितातिपिष्टा१ संस्कार्य तेषामेव भोक्तुं दत्ता । तैर्भोजनं भुक्त्वा गछद्भिः पृष्टं — क्व प्राणहिताः ? तयोक्तं भवन्त एव ज्ञानेन जानन्तु यत्र तास्तिष्ठन्ति, यदि पुनर्ज्ञानं नास्ति तदा वमनं कुर्वन्तु भवतामुदरे प्राणहितास्तिष्ठन्तीति । एवं वमने कृते दृष्टानि प्राणहिताखण्डानि । ततो रुष्टश्च श्वसुरपक्षजनः । ततः सागरदत्तभगिन्या कोपात्तस्या असत्यपरपुरुष दोषोद्भावना कृता । तस्मिन् प्रसिद्धिं गते सा नीली देवाग्रे संन्यासं गृहीत्वा कायोत्सर्गेण स्थिता, दोषोत्तारे भोजनादौ प्रवृत्तिर्मम नान्यथेति । ततः क्षुभितनगरदेवतया आगत्य रात्रौ सा भणिता — हे महासति ! मा प्राणत्यागमेवं कुरु, अहं राज्ञः प्रधानानां पुरजनस्य स्वप्नं ददामि । लग्ना यथा नगरप्रतोल्यः कीलिता महासतीवामचरणेन संस्पृश्य उद्धटिष्यन्यतीति । ताश्च प्रभाते भवच्चरणं स्पृष्ट्वा एवं वा उद्धटिष्यन्तीति२ पादेन प्रतोलीस्पर्शं कुर्यास्त्वमिति भणित्वा राजादीनां तथा स्वप्नं दर्शयित्वा पत्तनप्रतोलीः कीलित्वा स्थिता सा नगरदेवता । प्रभाते कीलिताः प्रतोलीर्दृष्ट्वा राजादिभिस्तं स्वप्नं स्मृत्वा३ नगरस्त्रीचरणताडनं पीसीने अने संस्कारीने (वघारीने) तेमने ज खावा आपी. भोजन करीने ज्यारे तेओ जवा लाग्या त्यारे तेमणे पूछ्युंः (‘‘अमारी) जूतीओ क्यां छे?’’
तेणे नीलीए कह्युंः ‘‘आप ज ज्ञानथी जाणी लो के ते क्यां छे? जो ज्ञान न होय तो आप वमन (ऊलटी) करो, आपनी जूतीओ आपना पेटमां छे.’’
ए रीते वमन करवामां आव्युं अने तेमां जूतीओना ककडा जोवामां आव्या. तेथी श्वसुरपक्षनां माणसो रोषे भराया.
पछी सागरदत्तनी बहेने कोपने लीधे तेना उपर परपुरुष साथेना दोषनो (व्यभिचारनो) जूठो आरोप मूक्यो, ते जाहेर थतां ते नीली जिनेन्द्रदेवनी आगळ ‘‘दोष दूर थशे तो हुं भोजनादिमां प्रवृत्ति करीश, नहि तो नहि’’ एम बोलीने (प्रतिज्ञा करीने) कायोत्सर्गे बेठी. पछी क्षोभ पामेला नगरदेवताए रात्रे आवीने तेने कह्युंः ‘‘हे महासती, आ रीते प्राणत्याग न कर. हुं राजाने, प्रधानोने अने पुरजनोने स्वप्नुं दउं छुं के बंध थई गयेला नगरना दरवाजा महासतीना डाबा चरणस्पर्शथी खूलशे, अने ते (दरवाजा) प्रभातमां तमारा चरणना स्पर्शथी खूलशे, माटे तमे पादथी दरवाजानो स्पर्श करजो.’’
एम कहीने राजा वगेरेने तेवुं स्वप्नुं दईने ते नगरदेवताए नगरना दरवाजा बंध करी दीधा. प्रभातमां बंध थई गयेला दरवाजा जोईने राजा वगेरेने ते स्वप्नुं याद आव्युं १. मृष्टा ग घ । नगर सर्वस्त्री । २. ‘ताश्च प्रभाते । ३. भवच्चरणं स्पृष्ट्वा एवं व उद्धटिष्यन्तीति’ इति