kahAnajainashAstramALA ]
‘भोगोपभोगसंहारात्’ भोगोपभोगयोः संहारात् परिमाणात् तमाश्रित्य । ‘द्वेधा विहितौ’ द्वाभ्यां प्रकाराभ्यां द्वेधा व्यवस्थापितौ । कौ ? ‘नियमो यमश्चे’त्येतौ । तत्र को नियमः कश्च यम इत्याह — ‘नियमः परिमितकालो वक्ष्यमाणः परिमितः कालो यस्य भोगोपभोगसंहारस्य स नियमः । ‘यमश्च यावज्जीवं ध्रियते’ ।।८७।।
tenA (bhogopabhoganA tyAganA) be prakAr chhe —
anvayArtha : — [भोगोपभोगसंहारे ] bhogopabhoganA parimANano Ashray karIne [नियमः ] niyam [च ] ane [यमः ] yam – evA [द्वेधा ] be prakAre [विहितौ ] kahevAmAn AvyA chhe; temAn [परिमितकालो ] niyat kALanI maryAdApUrvak karelo tyAg te [नियमः ] niyam chhe ane je tyAg [यावज्जीवनम् ] jIvanaparyanta [ध्रियते ] dhAraN karavAmAn Ave chhe te [यमः ] yam chhe.
TIkA : — ‘भोगोपभोगसंहारात्’ bhog – upabhoganA parimANanI apekShAe arthAt bhog ane upabhoganA parimANano Ashray karIne ‘द्वेधा विहितौ’ be prakAro kahevAmAn AvyA chhe. kayA? ‘नियमो यमश्च’ niyam ane yam evA be. temAn niyam shun? ane yam shun? te kahe chhe — ‘नियमः परिमितकालो’ dhArelA niyat kAL sudhI bhogopabhoganun parimAN karavAmAn Ave chhe te niyam chhe ane jIvanaparyanta bhogopabhoganun parimAN dhAraN karavAmAn Ave chhe te yam chhe.
bhAvArtha : — bhogopabhog parimAN vratamAn niyam ane yam – em be prakAranA tyAganun vidhAn karavAmAn Avyun chhe. te je tyAg ghaDI, kalAk Adi niyat samayanI maryAdAthI karavAmAn Ave chhe te niyam kahevAy chhe ane je tyAg jIvanaparyant karavAmAn Ave chhe te yam kahevAy chhe.