kahAnajainashAstramALA ]
प्रत्याख्यानं । तथा दिवेति । रजनी रात्रिरिति वा । पक्ष इति वा । मास इति वा । ऋतुरिति
वा मासद्वयं । अयनमिति वा षण्मासा । इत्येवं कालपरिच्छित्या प्रत्याख्यानं । केष्वित्याह —
भोजनेत्यादि भोजनं च, वाहनं च घोटकादि, शयनं च पल्यङ्कादि, स्नानं च, पवित्राङ्गरागश्च पवित्रश्चासावङ्गरागश्च कुंकुमादिविलेपनं । उपलक्षणमेतदञ्जनतिलकादीनां पवित्रविशेषणं दोषापनयनार्थं तेनौषधाद्यङ्गरागो निरस्तः । कुसुमानि च तेषु विषयभूतेषु । तथा ताम्बूलं च
वसनं च वस्त्रं भूषणं च कटकादि मन्मथश्च कामसेवा संगीतं च गीतनृत्यवादित्रत्रयं गीतं च केवलं नृत्यवाद्यरहितं तेषु च विषयेषु अद्येत्यादिरूपं कालपरिच्छित्या यत्प्रत्याख्यानं स नियम इति व्याख्यातम् ।।८८ – ८९।।
thAy chhe ane puShpo — A viShayomAn tathA tAmbUl (pAn), vasan (vastra), kaTakAdi (AbhUShaN), manmath (kAmasevan), jemAn gIt, nRitya ane vAjintra e traNey hoy evun sangIt ane jemAn nRitya, vAditra rahit ekalun gIt hoy evun gIt – A badhA viShayomAn kALavibhAgathI je tyAg karavAmAn Ave chhe te niyam chhe; em kahevAmAn Avyun chhe. ‘अद्येत्यादि’ chAlu divasamAn ek ghaDI, ek praharAdi kALanun parimAN karIne tyAg karavo te Ajano tyAg chhe. ek divas, ek rAt, ek pakSha (pakhavADiyun), ek mAs, be mAs, chha mAs — e pramANe kALavibhAgathI bhojanAdino ‘प्रत्याख्यानम्’ tyAg karavo te ‘नियमः भवेत्’ niyam kahevAy chhe.
bhAvArtha : — bhojan, vAhan (rath, ghoDA, pAlakhI, moTar vagere), shayan (khAT, palang, gAdI – takIyA, rajAI vagere), snAn (garam jaL, chokI Adi sAdhan), pavitra angarAg (sAbu, tel, attar, phulel Adi sugandhit vastuothI vilepanAdi), kusum (puShpamALA vagere), tAmbUl (pAn – sopArI, ilAyachI Adi mukhavAsanI vastuo), vasan (vastra, ghotI, chAdar, pagarakhAn, TopI, koT, khamIs vagere), bhUShaN (bangaDI, bAjUbandh, kankaN, kunDal, mukuT, hAr, vInTI vagere), manmath (strIbhog), sangIt (nRitya, vAdya, gAyan sahit rAgonun sAmbhaLavun, nATakAdinun jovun), gIt (strIonAn gIt – vasant rAg vagere) — e bhojanAdi bAr bhog – upabhoganI vastuono ghaDI, prahar, divas, rAtri, pakSha, mAs, RUtu (be mAs) ane ayan (chha mAs), Adi kALanI maryAdApUrvak tyAg karavo te niyam chhe.
ayogya (abhakShya) bhogopabhoganI chIjono sarvathA tyAg karavo joIe ane