कहानजैनशास्त्रमाळा ]
यो हि परात्मनोर्नियतस्वलक्षणविभागपातिन्या प्रज्ञया ज्ञानी स्यात्, स खल्वेकं चिन्मात्रं भावमात्मीयं जानाति, शेषांश्च सर्वानेव भावान् परकीयान् जानाति । एवं च जानन् कथं परभावान्ममामी इति ब्रूयात् ? परात्मनोर्निश्चयेन स्वस्वामिसम्बन्धस्यासम्भवात् । अतः सर्वथा चिद्भाव एव गृहीतव्यः, शेषाः सर्वे एव भावाः प्रहातव्या इति सिद्धान्तः ।
गाथार्थः — [सर्वान् भावान्] सर्व भावोने [परकीयान्] पारका [ज्ञात्वा] जाणीने [कः नाम बुधः] कोण ज्ञानी, [आत्मानम्] पोताने [शुद्धम्] शुद्ध [जानन्] जाणतो थको, [इदम् मम] ‘आ मारुं छे’ ( – ‘आ भावो मारा छे’) [इति च वचनम्] एवुं वचन [भणेत्] बोले?
टीकाः — जे (पुरुष) परना अने आत्माना नियत स्वलक्षणोना विभागमां पडनारी प्रज्ञा वडे ज्ञानी थाय, ते खरेखर एक चिन्मात्र भावने पोतानो जाणे छे अने बाकीना सर्व भावोने पारका जाणे छे. आवुं जाणतो थको (ते पुरुष) परभावोने ‘आ मारा छे’ एम केम कहे? (न ज कहे;) कारण के परने अने पोताने निश्चयथी स्वस्वामिसंबंधनो असंभव छे. माटे, सर्वथा चिद्भाव ज (एक) ग्रहण करवायोग्य छे, बाकीना समस्त भावो छोडवायोग्य छे — एवो सिद्धांत छे.
भावार्थः — लोकमां पण ए न्याय छे के — जे सुबुद्धि होय, न्यायवान होय, ते परनां धनादिकने पोतानां न कहे. तेवी ज रीते जे सम्यग्ज्ञानी छे, ते समस्त परद्रव्योने पोतानां करतो नथी, पोताना निजभावने ज पोतानो जाणी ग्रहण करे छे.
हवे आ अर्थनुं कळशरूप काव्य कहे छेः —