समयसार
[ भगवानश्रीकुंदकुंद-
अह जीवो पयडी तह पोग्गलदव्वं कुणंति मिच्छत्तं ।
तम्हा दोहिं कदं तं दोण्णि वि भुंजंति तस्स फलं ।।३३०।।
अह ण पयडी ण जीवो पोग्गलदव्वं करेदि मिच्छत्तं ।
तम्हा पोग्गलदव्वं मिच्छत्तं तं तु ण हु मिच्छा ।।३३१।।
मिथ्यात्वं यदि प्रकृतिर्मिथ्याद्रष्टिं करोत्यात्मानम् ।
तस्मादचेतना ते प्रकृतिर्ननु कारका प्राप्ता ।।३२८।।
अथवैष जीवः पुद्गलद्रव्यस्य करोति मिथ्यात्वम् ।
तस्मात्पुद्गलद्रव्यं मिथ्याद्रष्टिर्न पुनर्जीवः ।।३२९।।
अथ जीवः प्रकृतिस्तथा पुद्गलद्रव्यं कुरुतः मिथ्यात्वम् ।
तस्मात् द्वाभ्यां कृतं तत् द्वावपि भुञ्जाते तस्य फलम् ।।३३०।।
अथ न प्रकृतिर्न जीवः पुद्गलद्रव्यं करोति मिथ्यात्वम् ।
तस्मात्पुद्गलद्रव्यं मिथ्यात्वं तत्तु न खलु मिथ्या ।।३३१।।
जो जीव अने प्रकृति करे मिथ्यात्व पुद्गलद्रव्यने,
तो उभयकृत जे होय तेनुं फळ उभय पण भोगवे! ३३०.
जो नहि प्रकृति, नहि जीव करे मिथ्यात्व पुद्गलद्रव्यने,
पुद्गलदरव मिथ्यात्व वणकृत! – ए शुं नहि मिथ्या खरे? ३३१.
गाथार्थः — [यदि] जो [मिथ्यात्वं प्रकृतिः] मिथ्यात्व नामनी (मोहनीय कर्मनी) प्रकृति [आत्मानम्] आत्माने [मिथ्याद्रष्टिं] मिथ्याद्रष्टि [करोति] करे छे एम मानवामां आवे, [तस्मात्] तो [ते] तारा मतमां [अचेतना प्रकृतिः] अचेतन प्रकृति [ननु कारका प्राप्ता] (मिथ्यात्वभावनी) कर्ता बनी! (तेथी मिथ्यात्वभाव अचेतन ठर्यो!)
[अथवा] अथवा, [एषः जीवः] आ जीव [पुद्गलद्रव्यस्य] पुद्गलद्रव्यना [मिथ्यात्वम्] मिथ्यात्वने [करोति] करे छे एम मानवामां आवे, [तस्मात्] तो [पुद्गलद्रव्यं मिथ्याद्रष्टिः] पुद्गल- द्रव्य मिथ्याद्रष्टि ठरे! — [न पुनः जीवः] जीव नहि!
[अथ] अथवा जो [जीवः तथा प्रकृतिः] जीव तेम ज प्रकृति बन्ने [पुद्गलद्रव्यं]
४७६