Samaysar-Gujarati (Devanagari transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 499 of 642
PDF/HTML Page 530 of 673

 

कहानजैनशास्त्रमाळा ]

सर्वविशुद्धज्ञान अधिकार
४९९

हस्तकुट्टकादिभिः परद्रव्यपरिणामात्मकैः करणैः करोति, हस्तकुट्टकादीनि परद्रव्यपरिणामात्मकानि करणानि गृह्णाति, ग्रामादिपरद्रव्यपरिणामात्मकं कुण्डलादिकर्मफलं भुंक्ते च, न त्वनेकद्रव्यत्वेन ततोऽन्यत्वे सति तन्मयो भवति; ततो निमित्तनैमित्तिकभावमात्रेणैव तत्र कर्तृकर्मभोक्तृ- भोग्यत्वव्यवहारः तथात्मापि पुण्यपापादिपुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकं कर्म करोति, कायवाङ्मनोभिः पुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकैः करणैः करोति, कायवाङ्मनांसि पुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकानि करणानि गृह्णाति, सुखदुःखादिपुद्गलद्रव्यपरिणामात्मकं पुण्यपापादिकर्मफलं भुंक्ते च, न त्वनेकद्रव्यत्वेन ततोऽन्यत्वे सति तन्मयो भवति; ततो निमित्तनैमित्तिकभावमात्रेणैव तत्र कर्तृकर्मभोक्तृभोग्यत्वव्यवहारः यथा च स एव शिल्पी चिकीर्षुश्चेष्टारूपमात्मपरिणामात्मकं कर्म करोति, दुःखलक्षणमात्मपरिणामात्मकं चेष्टारूपकर्मफलं भुंक्ते च, एकद्रव्यत्वेन ततोऽनन्यत्वे सति तन्मयश्च भवति; ततः परिणामपरिणामिभावेन तत्रैव कर्तृकर्मभोक्तृभोग्यत्वनिश्चयः तथात्मापि चिकीर्षुश्चेष्टारूपमात्मपरिणामात्मकं कर्म करोति, दुःखलक्षणमात्मपरिणामात्मकं चेष्टारूपकर्मफलं


परिणामात्मक करणो तेमना वडे करे छे, हथोडा आदि जे परद्रव्यपरिणामात्मक करणो तेमने ग्रहण करे छे अने कुंडळ आदि कर्मनुं जे गाम आदि परद्रव्यपरिणामात्मक फळ तेने भोगवे छे, परंतु अनेकद्रव्यपणाने लीधे तेमनाथी (कर्म, करण आदिथी) अन्य होवाथी तन्मय (कर्मकरणादिमय) थतो नथी; माटे निमित्तनैमित्तिकभावमात्रथी ज त्यां कर्ता-कर्मपणानो अने भोक्ता-भोग्यपणानो व्यवहार छे; तेवी रीतेआत्मा पण पुण्यपाप आदि जे पुद्गलद्रव्य- परिणामात्मक (पुद्गलद्रव्यना परिणामस्वरूप) कर्म तेने करे छे, काय-वचन-मन एवां जे पुद्गलद्रव्यपरिणामात्मक करणो तेमना वडे करे छे, काय-वचन-मन एवां जे पुद्गल- परिणामात्मक करणो तेमने ग्रहण करे छे अने पुण्यपाप आदि कर्मनुं जे सुखदुःख आदि पुद्गलद्रव्यपरिणामात्मक फळ तेने भोगवे छे, परंतु अनेकद्रव्यपणाने लीधे तेमनाथी अन्य होवाथी तन्मय (ते-मय) थतो नथी; माटे निमित्त-नैमित्तिकभावमात्रथी ज त्यां कर्ता-कर्मपणानो अने भोक्ता-भोग्यपणानो व्यवहार छे.

वळी जेवी रीतेते ज शिल्पी, करवानो इच्छक वर्ततो थको, चेष्टारूप (अर्थात् कुंडळ आदि करवाना पोताना परिणामरूप अने हस्त आदिना व्यापाररूप) एवुं जे स्वपरिणामात्मक कर्म तेने करे छे तथा दुःखस्वरूप एवुं जे चेष्टारूप कर्मनुं स्वपरिणामात्मक फळ तेने भोगवे छे, अने एकद्रव्यपणाने लीधे तेमनाथी (कर्म अने कर्मफळथी) अनन्य होवाथी तन्मय (कर्ममय ने कर्मफळमय) छे; माटे परिणामपरिणामीभावथी त्यां ज कर्ता-कर्मपणानो अने भोक्ता -भोग्यपणानो निश्चय छे; तेवी रीतेआत्मा पण, करवानो इच्छक वर्ततो थको, चेष्टारूप