कहानजैनशास्त्रमाळा ]
नश्यत्येव पशुः स्वभावमहिमन्येकान्तनिश्चेतनः
सर्वस्मान्नियतस्वभावभवनज्ञानाद्विभक्तो भवन्
स्याद्वादी तु न नाशमेति सहजस्पष्टीकृतप्रत्ययः ।।२५८।।
सर्वत्राप्यनिवारितो गतभयः स्वैरं पशुः क्रीडति ।
दारूढः परभावभावविरहव्यालोकनिष्कम्पितः ।।२५९।।
श्लोकार्थः — [पशुः] पशु अर्थात् एकांतवादी अज्ञानी, [परभाव - भाव-कलनात्] परभावोना *भवनने ज जाणतो होवाथी, (ए रीते परभावोथी ज पोतानुं अस्तित्व मानतो होवाथी,) [नित्यं बहिः-वस्तुषु विश्रान्तः] सदाय बाह्य वस्तुओमां विश्राम करतो थको, [स्वभाव - महिमनि एकान्त - निश्चेतनः] (पोताना) स्वभावना महिमामां अत्यंत निश्चेतन (जड) वर्ततो थको, [नश्यति एव] नाश पामे छे; [स्याद्वादी तु] अने स्याद्वादी तो [नियत - स्वभाव - भवन - ज्ञानात् सर्वस्मात् विभक्तः भवन्] (पोताना) नियत स्वभावना भवनस्वरूप ज्ञानने लीधे सर्वथी ( – सर्व परभावोथी) भिन्न वर्ततो थको, [सहज - स्पष्टीकृत - प्रत्ययः] जेणे सहज स्वभावनुं प्रतीतिरूप जाणपणुं स्पष्ट – प्रत्यक्ष – अनुभवरूप कर्युं छे एवो थयो थको, [नाशम् एति न] नाश पामतो नथी.
भावार्थः — एकांतवादी परभावोथी ज पोतानुं सत्पणुं मानतो होवाथी बाह्य वस्तुओमां विश्राम करतो थको आत्मानो नाश करे छे; अने स्याद्वादी तो, ज्ञानभाव ज्ञेयाकार थवा छतां ज्ञानभावनुं स्वभावथी अस्तित्व जाणतो थको, आत्मानो नाश करतो नथी.
आ प्रमाणे स्व - भावनी (पोताना भावनी) अपेक्षाथी अस्तित्वनो भंग कह्यो. २५८.
(हवे बारमा भंगना कळशरूपे काव्य कहेवामां आवे छेः — )
श्लोकार्थः — [पशुः] पशु अर्थात् अज्ञानी एकांतवादी, [सर्व - भाव - भवनं आत्मनि अध्यास्य
* भवन = अस्तित्व; परिणमन.