kahAnajainashAstramALA ]
स्वयं शब्दरूपेणापरिणमनाच्चाशब्दः । द्रव्यान्तरारब्धशरीरसंस्थानेनैव संस्थान इति निर्देष्टुमशक्यत्वात्,
नियतस्वभावेनानियतसंस्थानानन्तशरीरवर्तित्वात्, संस्थाननामकर्मविपाकस्य पुद्गलेषु निर्दिश्यमान- त्वात्, प्रतिविशिष्टसंस्थानपरिणतसमस्तवस्तुतत्त्वसंवलितसहजसंवेदनशक्तित्वेऽपि स्वयमखिललोक- संवलनशून्योपजायमाननिर्मलानुभूतितयात्यन्तमसंस्थानत्वाच्चानिर्दिष्टसंस्थानः । षड्द्रव्यात्मकलोका- ज्ज्ञेयाद्वयक्तादन्यत्वात्, कषायचक्राद्भावकाद्वयक्तादन्यत्वात्, चित्सामान्यनिमग्नसमस्तव्यक्तित्वात्, क्षणिकव्यक्तिमात्राभावात्, व्यक्ताव्यक्तविमिश्रप्रतिभासेऽपि व्यक्तास्पर्शत्वात्, स्वयमेव हि बहिरन्तः स्फु टमनुभूयमानत्वेऽपि व्यक्तोपेक्षणेन प्रद्योतमानत्वाच्चाव्यक्तः । रसरूपगन्धस्पर्शशब्दसंस्थानव्यक्तत्वा- भावेऽपि स्वसंवेदनबलेन नित्यमात्मप्रत्यक्षत्वे सत्यनुमेयमात्रत्वाभावादलिङ्गग्रहणः । समस्त-
evA ek ja samvedanapariNAmarUp teno svabhAv hovAthI te kevaL ek shabdavedanA- pariNAmane pAmIne shabda sAmbhaLato nathI mATe ashabda chhe. 5. (tene samasta gneyonun gnAn thAy chhe parantu) sakal gneyagnAyakanA tAdAtmyano niShedh hovAthI shabdanA gnAnarUpe pariNamatAn chhatAn paN pote shabdarUpe pariNamato nathI mATe ashabda chhe. 6. Am chha prakAre shabdanA niShedhathI te ashabda chhe.
(have ‘anirdiShTasansthAn’ visheShaN samajAve chhe — ) pudgaladravya vaDe rachAyelun je sharIr tenA sansthAn(AkAr)thI jIvane sansthAnavALo kahI shakAto nathI mATe jIv anirdiShTasansthAn chhe. 1. potAnA niyat svabhAvathI aniyat sansthAnavALA anant sharIromAn rahe chhe mATe anirdiShTasansthAn chhe. 2. sansthAn nAmakarmano vipAk (phaL) pudgalomAn ja kahevAmAn Ave chhe (tethI tenA nimittathI paN AkAr nathI) mATe anirdiShTasansthAn chhe. 3. judAn judAn sansthAnarUpe pariNamelI samasta vastuonAn svarUp sAthe jenI svAbhAvik samvedanashakti sambandhit (arthAt
milApathI ( – sambandhathI) rahit nirmaL (gnAnamAtra) anubhUti thaI rahI chhe evo hovAthI pote atyantapaNe sansthAn vinAno chhe mATe anirdiShTasansthAn chhe. 4. Am chAr hetuthI sansthAnano niShedh kahyo.
(have ‘avyakta’ visheShaNane siddha kare chhe — ) chha dravyasvarUp lok je gney chhe ane vyakta chhe tenAthI jIv anya chhe mATe avyakta chhe. 1. kaShAyono samUh je bhAvakabhAv vyakta chhe tenAthI jIv anya chhe mATe avyakta chhe. 2. chitsAmAnyamAn chaitanyanI sarva vyaktio nimagna (antarbhUt) chhe mATe avyakta chhe. 3. kShaNik vyaktimAtra nathI mATe avyakta chhe. 4. vyaktapaNun tathA avyaktapaNun bheLAn mishritarUpe tene pratibhAsavA chhatAn paN te vyaktapaNAne