kahAnajainashAstramALA ]
यथा पथि प्रस्थितं कञ्चित्सार्थं मुष्यमाणमवलोक्य तात्स्थ्यात्तदुपचारेण मुष्यत एष पन्था इति व्यवहारिणां व्यपदेशेऽपि न निश्चयतो विशिष्टाकाशदेशलक्षणः कश्चिदपि पन्था मुष्यते, तथा जीवे बन्धपर्यायेणावस्थितकर्मणो नोकर्मणो वा वर्णमुत्प्रेक्ष्य तात्स्थ्यात्तदुपचारेण जीवस्यैष वर्ण इति व्यवहारतोऽर्हद्देवानां प्रज्ञापनेऽपि न निश्चयतो नित्यमेवामूर्तस्वभावस्योपयोगगुणाधिकस्य जीवस्य कश्चिदपि वर्णोऽस्ति । एवं गन्धरसस्पर्शरूपशरीरसंस्थानसंहननरागद्वेषमोहप्रत्ययकर्मनोकर्म-
gAthArtha — [पथि मुष्यमाणं] jem mArgamAn chAlanArane lUnTAto [दृष्टवा] dekhIne ‘[एषः पन्था] A mArga [मुष्यते] lUnTAy chhe’ em [व्यवहारिणः] vyavahArI [लोकाः] loko [भणन्ति] kahe chhe; tyAn paramArthathI vichAravAmAn Ave to [कश्चित् पन्था] koI mArga to [न च मुष्यते] nathI lUnTAto, mArgamAn chAlanAr mANas ja lUnTAy chhe; [तथा] tevI rIte [जीवे] jIvamAn [कर्मणां नोकर्मणां च] karmono ane nokarmono [वर्णम्] varNa [दृष्टवा] dekhIne ‘[जीवस्य] jIvano [एषः वर्णः] A varNa chhe’ em [जिनैः] jinadevoe [व्यवहारतः] vyavahArathI [उक्तः] kahyun chhe. [गन्धरसस्पर्शरूपाणि] e pramANe gandh, ras, sparsha, rUp, [देहः संस्थानादयः] deh, sansthAn Adi [ये च सर्वे] je sarva chhe, [व्यवहारस्य] te sarva vyavahArathI [निश्चयद्रष्टारः] nishchayanA dekhanArA [व्यपदिशन्ति] kahe chhe.
TIkA — jem vyavahArI loko, mArge nIkaLelA koI sArthane (sanghane) lUnTAto dekhIne, sArthanI mArgamAn sthiti hovAthI teno upachAr karIne, ‘A mArga lUnTAy chhe’ em kahe chhe, topaN nishchayathI jovAmAn Ave to, je AkAshanA amuk bhAgasvarUp chhe evo mArga to koI lUnTAto nathI; tevI rIte bhagavAn arhantadevo, jIvamAn bandhaparyAyathI sthiti pAmelAn (rahelAn) karmano ane nokarmano varNa dekhIne, karma-nokarmanI (bandhaparyAyathI) jIvamAn sthiti hovAthI teno upachAr karIne, ‘jIvano A varNa chhe’ em vyavahArathI jaNAve chhe, topaN nishchayathI, sadAy jeno amUrta svabhAv chhe ane je upayogaguN vaDe anyadravyothI adhik chhe evA