kahAnajainashAstramALA ]
यथा स एव पुरुषः, स्नेहे सर्वस्मिन्नपनीते सति, तस्यामेव स्वभावत एव रजोबहुलायां
भूमौ तदेव शस्त्रव्यायामकर्म कुर्वाणः, तैरेवानेकप्रकारकरणैस्तान्येव सचित्ताचित्तवस्तूनि निघ्नन्, रजसा न बध्यते, स्नेहाभ्यङ्गस्य बन्धहेतोरभावात्; तथा सम्यग्द्रष्टिः, आत्मनि रागादीनकुर्वाणः सन्, तस्मिन्नेव स्वभावत एव कर्मयोग्यपुद्गलबहुले लोके तदेव कायवाङ्मनःकर्म कुर्वाणः, तैरेवानेकप्रकारकरणैस्तान्येव सचित्ताचित्तवस्तूनि निघ्नन्, कर्मरजसा न बध्यते, रागयोगस्य बन्धहेतोरभावात् ।
bahu rajavALI [स्थाने] jagyAmAn [शस्त्रैः] shastro vaDe [व्यायामम् करोति] vyAyAm kare chhe, [तथा] ane [तालीतलकदलीवंशपिण्डीः] tAD, tamAl, keL, vAns, ashok vagere vRukShone [छिनत्ति] chhede chhe, [भिनत्ति च] bhede chhe, [सचित्ताचित्तानां] sachitta tathA achitta [द्रव्याणाम्] dravyono [उपघातम्] upaghAt [करोति] kare chhe; [नानाविधैः करणैः] e rIte nAnA prakAranAn karaNo vaDe [उपघातं कुर्वतः] upaghAt karatA [तस्य] te puruShane [रजोबन्धः] rajano bandh [खलु] kharekhar [किम्प्रत्ययिकः] kayA kAraNe [न] nathI thato [निश्चयतः] te nishchayathI [चिन्त्यताम्] vichAro. [तस्मिन् नरे] te puruShamAn [यः सः स्नेहभावः तु] je tel Adino chIkAshabhAv hoy [तेन] tenAthI [तस्य] tene [रजोबन्धः] rajano bandh thAy chhe [निश्चयतः विज्ञेयं] em nishchayathI jANavun, [शेषाभिः कायचेष्टाभिः] sheSh kAyAnI cheShTAothI [न] nathI thato. (mATe te puruShamAn chIkAshanA abhAvanA kAraNe ja tene raj chonTatI nathI.) [एवं] evI rIte — [बहुविधेसु योगेषु] bahu prakAranA yogomAn [वर्तमानः] vartato [सम्यग्द्रष्टिः] samyagdraShTi [उपयोगे] upayogamAn [रागादीन् अकुर्वन्] rAgAdikane nahi karato thako [रजसा] karmarajathI [न लिप्यते] lepAto nathI.
TIkA — jevI rIte te ja puruSh, samasta snehane (arthAt sarva chIkAshane — tel Adine) dUr karavAmAn AvatAn, te ja svabhAvathI ja bahu rajathI bharelI bhUmimAn (arthAt svabhAvathI ja bahu rajathI bharelI te ja bhUmimAn) te ja shastravyAyAmarUpI karma (kriyA) karato, te ja anek prakAranAn karaNo vaDe te ja sachitta-achitta vastuono ghAt karato, rajathI bandhAto – lepAto nathI, kAraN ke tene rajabandhanun kAraN je tel Adinun mardan teno abhAv chhe; tevI rIte samyagdraShTi, potAmAn rAgAdikane nahi karato thako, te ja svabhAvathI ja bahu karmayogya pudgalothI bharelA lokamAn te ja kAy-vachan-mananun karma (arthAt kAy-vachan-mananI kriyA) karato, te ja anek prakAranAn karaNo vaDe te ja sachitta-achitta vastuono ghAt karato, karmarUpI rajathI bandhAto nathI, kAraN ke tene bandhanun kAraN je rAgano yog ( – rAgamAn joDAN) teno abhAv chhe.
bhAvArtha — samyagdraShTine pUrvokta sarva sambandho hovA chhatAn paN rAganA sambandhano