तान्यस्मिन्करणानि सन्तु चिदचिद्वयापादनं चास्तु तत् ।
बन्धं नैव कुतोऽप्युपैत्ययमहो सम्यग्द्रगात्मा ध्रुवम् ।।१६५।।
abhAv hovAthI karmabandh thato nathI. AnA samarthanamAn pUrve kahevAI gayun chhe.
shlokArtha — [कर्मततः लोकः सः अस्तु] mATe te (pUrvokta) bahu karmathI (karmayogya pudgalothI) bharelo lok chhe te bhale ho, [परिस्पन्दात्मकं कर्म तत् च अस्तु] te man-vachan -kAyAnA chalanasvarUp karma (arthAt yog) chhe te paN bhale ho, [तानि करणानि अस्मिन् सन्तु] te (pUrvokta) karaNo paN tene bhale ho [च] ane [तत् चिद्-अचिद्-व्यापादनं अस्तु] te chetan-achetanano ghAt paN bhale ho, parantu [अहो] aho! [अयम् सम्यग्द्रग्-आत्मा] A samyagdraShTi AtmA, [रागादिन् उपयोगभूमिम् अनयन्] rAgAdikane upayogabhUmimAn nahi lAvato thako, [केवलं ज्ञानं भवन्] kevaL (ek) gnAnarUpe thato – pariNamato thako, [कुतः अपि बन्धम् ध्रुवम् न एव उपैति] koI paN kAraNathI bandhane chokkas nathI ja pAmato. (aho! dekho! A samyagdarshanano adbhut mahimA chhe.)
bhAvArtha — ahIn samyagdraShTinun adbhut mAhAtmya kahyun chhe ane lok, yog, karaN, chaitanya-achaitanyano ghAt — e bandhanAn kAraN nathI em kahyun chhe. AthI em na samajavun ke parajIvanI hinsAthI bandh kahyo nathI mATe svachchhandI thaI hinsA karavI. ahIn to em Ashay chhe ke abuddhipUrvak kadAchit parajIvano ghAt paN thaI jAy to tenAthI bandh thato nathI. parantu jyAn buddhipUrvak jIv mAravAnA bhAv thashe tyAn to potAnA upayogamAn rAgAdikano sadbhAv Avashe ane tethI tyAn hinsAthI bandh thashe ja. jyAn jIvane jivADavAno abhiprAy hoy tyAn paN arthAt te abhiprAyane paN nishchayanayamAn mithyAtva kahyun chhe to mAravAno abhiprAy mithyAtva kem na hoy? hoy ja. mATe kathanane nayavibhAgathI yathArtha samajI shraddhAn karavun. sarvathA ekAnt mAnavun te to mithyAtva chhe. 165.
376