kahAnajainashAstramALA ]
मत्कार्यत्वाभावात्, — इति तत्त्वज्ञानपूर्वकं पुद्गलद्रव्यं निमित्तभूतं प्रत्याचक्षाणो नैमित्तिकभूतं बन्धसाधकं भावं प्रत्याचष्टे, तथा समस्तमपि परद्रव्यं प्रत्याचक्षाणस्तन्निमित्तं भावं प्रत्याचष्टे । एवं द्रव्यभावयोरस्ति निमित्तनैमित्तिकभावः ।
तन्मूलां बहुभावसन्ततिमिमामुद्धर्तुकामः समम् ।
येनोन्मूलितबन्ध एष भगवानात्मात्मनि स्फू र्जति ।।१७८।।
pudgaladravya te mArun kArya nathI kAraN ke te nitya achetan hovAthI tene mArA kAryapaNAno abhAv chhe,’’ — em tattvagnAnapUrvak nimittabhUt pudgaladravyane pachakhato AtmA ( – muni) jem naimittikabhUt bandhasAdhak bhAvane pachakhe chhe, tem samasta paradravyane pachakhato (tyAgato) AtmA tenA nimitte thatA bhAvane pachakhe chhe. A pramANe dravya ane bhAvane nimitta -naimittikapaNun chhe.
bhAvArtha — ahIn adhakarma ane uddeshik AhAranA draShTAntathI dravya ane bhAvanun nimitta-naimittikapaNun draDh karyun chhe.
je pApakarmathI AhAr nIpaje te pApakarmane adhakarma kahevAmAn Ave chhe, tem ja te AhArane paN adhakarma kahevAmAn Ave chhe. je AhAr, grahaN karanAranA nimitte ja banAvavAmAn Avyo hoy tene uddeshik kahevAmAn Ave chhe. AvA (adhakarma ane uddeshik) AhArane jeNe pachakhyo nathI teNe tenA nimitte thatA bhAvane pachakhyo nathI ane jeNe tattvagnAnapUrvak te AhArane pachakhyo chhe teNe tenA nimitte thatA bhAvane pachakhyo chhe. A rIte samasta dravyane ane bhAvane nimitta-naimittikabhAv jANavo. je paradravyane grahaN kare chhe tene rAgAdibhAvo paN thAy chhe, te temano kartA paN thAy chhe ane tethI karmano bandh paN kare chhe; jyAre AtmA gnAnI thAy chhe tyAre tene kAI grahaN karavAno rAg nathI, tethI rAgAdirUp pariNaman paN nathI ane tethI AgAmI bandh paN nathI. (e rIte gnAnI paradravyano kartA nathI.)
have A arthanun kaLasharUp kAvya kahe chhe, jemAn paradravyane tyAgavAno upadesh kare chhe —
shlokArtha — [इति] Am (paradravyanun ane potAnA bhAvanun nimitta-naimittikapaNun)