kahAnajainashAstramALA ]
जीव एव मिथ्यात्वादिभावकर्मणः कर्ता, तस्याचेतनप्रकृतिकार्यत्वेऽचेतनत्वानुषङ्गात् ।
स्वस्यैव जीवो मिथ्यात्वादिभावकर्मणः कर्ता, जीवेन पुद्गलद्रव्यस्य मिथ्यात्वादिभावकर्मणि क्रियमाणे पुद्गलद्रव्यस्य चेतनानुषङ्गात् । न च जीवः प्रकृतिश्च मिथ्यात्वादिभावकर्मणो द्वौ कर्तारौ, जीववद- चेतनायाः प्रकृतेरपि तत्फलभोगानुषङ्गात् । न च जीवः प्रकृतिश्च मिथ्यात्वादिभावकर्मणो
द्वावप्यकर्तारौ, स्वभावत एव पुद्गलद्रव्यस्य मिथ्यात्वादिभावानुषङ्गात् । ततो जीवः कर्ता, स्वस्य
कर्म कार्यमिति सिद्धम् ।
pudgaladravyane [मिथ्यात्वम्] mithyAtvabhAvarUp [कुरुतः] kare chhe em mAnavAmAn Ave, [तस्मात्] to [द्वाभ्यां कृतं तत्] je banne vaDe karavAmAn Avyun [तस्य फलम्] tenun phaL [द्वौ अपि भुञ्जाते] banne bhogave!
[अथ] athavA jo [पुद्गलद्रव्यं] pudgaladravyane [मिथ्यात्वम्] mithyAtvabhAvarUp [न प्रकृतिः करोति] nathI prakRiti karatI [न जीवः] ke nathI jIv karato ( – bemAnthI koI karatun nathI) em mAnavAmAn Ave, [तस्मात्] to [पुद्गलद्रव्यं मिथ्यात्वम्] pudgaladravya svabhAve ja mithyAtvabhAvarUp Thare! [तत् तु न खलु मिथ्या] te shun kharekhar mithyA nathI?
(AthI em siddha thAy chhe ke potAnA mithyAtvabhAvano – bhAvakarmano – kartA jIv ja chhe.)
TIkA — jIv ja mithyAtva Adi bhAvakarmano kartA chhe; kAraN ke jo te (bhAvakarma) achetan prakRitinun kArya hoy to tene ( – bhAvakarmane) achetanapaNAno prasang Ave. jIv potAnA ja mithyAtvAdi bhAvakarmano kartA chhe; kAraN ke jo jIv pudgaladravyanA mithyAtvAdi bhAvakarmane kare to pudgaladravyane chetanapaNAno prasang Ave. vaLI jIv ane prakRiti banne mithyAtvAdi bhAvakarmanA kartA chhe em paN nathI; kAraN ke jo te banne kartA hoy to jIvanI mAphak achetan prakRitine paN tenun ( – bhAvakarmanun) phaL bhogavavAno prasang Ave. vaLI jIv ane prakRiti banne mithyAtvAdi bhAvakarmanA akartA chhe em paN nathI; kAraN ke jo te banne akartA hoy to svabhAvathI ja pudgaladravyane mithyAtvAdi bhAvano prasang Ave. mATe em siddha thayun ke — jIv kartA chhe ane potAnun karma kArya chhe (arthAt jIv potAnA mithyAtvAdi bhAvakarmano kartA chhe ane potAnun bhAvakarma potAnun kArya chhe).
bhAvArtha — bhAvakarmano kartA jIv ja chhe em A gAthAomAn siddha karyun chhe. ahIn em jANavun ke — paramArthe anya dravya anya dravyanA bhAvanun kartA hoy nahi tethI je chetananA bhAvo chhe temano kartA chetan ja hoy. A jIvane agnAnathI je mithyAtvAdi bhAvarUp pariNAmo chhe te chetan chhe, jaD nathI; ashuddhanishchayanayathI temane chidAbhAs paN kahevAmAn Ave chhe. e