र्यद्यन्तः किल कोऽप्यहो कलयति व्याहत्य मोहं हठात् ।
नित्यं कर्मकलङ्कपङ्कविकलो देवः स्वयं शाश्वतः ।।१२।।
ज्ञानानुभूतिरियमेव किलेति बुद्धवा ।
मेकोऽस्ति नित्यमवबोधघनः समन्तात् ।।१३।।
evA shuddha svabhAvano, moh rahit thaIne jagat anubhav karo; kAraN ke mohakarmanA udayathI utpanna mithyAtvarUp agnAn jyAn sudhI rahe chhe tyAn sudhI e anubhav yathArtha thato nathI.
have, e ja arthanun kalasharUp kAvya pharIne kahe chhe jemAn em kahe chhe ke Avo anubhav karye Atmadev pragaT pratibhAsamAn thAy chhe —
shlokArtha — [यदि] jo [कः अपि सुधीः] koI subuddhi (samyagdraShTi) [भूतं भान्तम् अभूतम् एव बन्धं] bhUt, vartamAn ane bhAvI evA traNe kALanA (karmonA) bandhane potAnA AtmAthI [रभसात्] tatkAL-shIghra [निर्भिद्य] bhinna karIne tathA [मोहं] te karmanA udayanA nimittathI thayel mithyAtva(agnAn)ne [हठात्] potAnA baLathI (puruShArthathI) [व्याहत्य] rokIne athavA nAsh karIne [अन्तः] antarangamAn [किल अहो कलयति] abhyAs kare — dekhe to [अयम् आत्मा] A AtmA [आत्म-अनुभव-एक-गम्य-महिमा] potAnA anubhavathI ja jaNAvAyogya jeno pragaT mahimA chhe evo [व्यक्तः] vyakta (anubhavagochar), [ध्रुवं] nishchal, [शाश्वतः] shAshvat, [नित्यं कर्म-कलङ्क-पङ्क-विकलः] nitya karmakalank-kardamathI rahit — [स्वयं देवः] evo pote stuti karavA yogya dev [आस्ते] virAjamAn chhe.
bhAvArtha — shuddhanayanI draShTithI jovAmAn Ave to sarva karmothI rahit chaitanyamAtra dev avinAshI AtmA antarangamAn pote virAjI rahyo chhe. A prANI — paryAyabuddhi bahirAtmA — tene bahAr DhUnDhe chhe te moTun agnAn chhe. 12.
42