यथा हि कश्चित्पुरुषोऽर्थार्थी प्रयत्नेन प्रथममेव राजानं जानीते, ततस्तमेव श्रद्धत्ते, ततस्तमेवानुचरति, तथात्मना मोक्षार्थिना प्रथममेवात्मा ज्ञातव्यः, ततः स एव श्रद्धातव्यः, ततः स एवानुचरितव्यश्च, साध्यसिद्धेस्तथान्यथोपपत्त्यनुपपत्तिभ्याम् ।
तत्र यदात्मनोऽनुभूयमानानेकभावसङ्करेऽपि परमविवेककौशलेनायमहमनुभूतिरित्यात्मज्ञानेन
सङ्गच्छमानमेव तथेतिप्रत्ययलक्षणं श्रद्धानमुत्प्लवते तदा समस्तभावान्तरविवेकेन निःशङ्कमवस्थातुं शक्यत्वादात्मानुचरणमुत्प्लवमानमात्मानं साधयतीति साध्यसिद्धेस्तथोपपत्तिः । [राजानं] rAjAne [ज्ञात्वा] jANIne [श्रद्दधाति] shraddhA kare chhe, [ततः पुनः] tyAr bAd [तं
प्रयत्नेन अनुचरति] tenun prayatnapUrvak anucharaN kare chhe arthAt tenI sundar rIte sevA kare chhe,
[एवं हि] evI ja rIte [मोक्षकामेन] mokShanI ichchhAvALAe [जीवराजः] jIvarUpI rAjAne
[ज्ञातव्यः] jANavo, [पुनः च] pachhI [तथा एव] e rIte ja [श्रद्धातव्यः] tenun shraddhAn karavun
[तु च] ane tyAr bAd [स एव अनुचरितव्यः] tenun ja anucharaN karavun arthAt anubhav
vaDe tanmay thaI javun.
TIkA — nishchayathI jem koI dhan-arthI puruSh bahu udyamathI pratham to rAjAne jANe ke A rAjA chhe, pachhI tenun ja shraddhAn kare ke ‘A avashya rAjA ja chhe, tenun sevan karavAthI avashya dhananI prApti thashe’ ane tyAr pachhI tenun ja anucharaN kare, sevan kare, AgnAmAn rahe, tene prasanna kare; tevI rIte mokShArthI puruShe pratham to AtmAne jANavo, pachhI tenun ja shraddhAn karavun ke ‘A ja AtmA chhe, tenun AcharaN karavAthI avashya karmothI chhUTI shakAshe’ ane tyAr pachhI tenun ja AcharaN karavun — anubhav vaDe temAn lIn thavun; kAraN ke sAdhya je niShkarma avasthArUp abhed shuddhasvarUp tenI siddhinI e rIte upapatti chhe, anyathA anupapatti chhe (arthAt sAdhyanI siddhi e rIte thAy chhe, bIjI rIte thatI nathI).
(te vAt visheSh samajAve chhe — ) jyAre AtmAne, anubhavamAn AvatA je anek paryAyarUp bhedabhAvo temanI sAthe mishritapaNun hovA chhatAn paN sarva prakAre bhedagnAnamAn pravINapaNAthI ‘A anubhUti chhe te ja hun chhun’ evA AtmagnAnathI prApta thatun, A AtmA jevo jANyo tevo ja chhe evI pratIti jenun lakShaN chhe evun, shraddhAn uday thAy chhe tyAre samasta anyabhAvono bhed thavAthI nishank TharavAne samartha thavAne lIdhe AtmAnun AcharaN uday thatun AtmAne sAdhe chhe. Am sAdhya AtmAnI siddhinI e rIte upapatti chhe.
50