samayasār
[ bhagavānashrīkundakund-
जीवपुद्गलपरिणामयोरन्योऽन्यनिमित्तमात्रत्वमस्ति तथापि न तयोः कर्तृकर्मभाव इत्याह —
जीवपरिणामहेदुं कम्मत्तं पोग्गला परिणमंति ।
पोग्गलकम्मणिमित्तं तहेव जीवो वि परिणमदि ।।८०।।
ण वि कुव्वदि कम्मगुणे जीवो कम्मं तहेव जीवगुणे ।
अण्णोण्णणिमित्तेण दु परिणामं जाण दोह्णं पि ।।८१।।
एदेण कारणेण दु कत्ता आदा सएण भावेण ।
पोग्गलकम्मकदाणं ण दु कत्ता सव्वभावाणं ।।८२।।
जीवपरिणामहेतुं कर्मत्वं पुद्गलाः परिणमन्ति ।
पुद्गलकर्मनिमित्तं तथैव जीवोऽपि परिणमति ।।८०।।
नापि करोति कर्मगुणान् जीवः कर्म तथैव जीवगुणान् ।
अन्योऽन्यनिमित्तेन तु परिणामं जानीहि द्वयोरपि ।।८१।।
एतेन कारणेन तु कर्ता आत्मा स्वकेन भावेन ।
पुद्गलकर्मकृतानां न तु कर्ता सर्वभावानाम् ।।८२।।
bhāvārthaḥ — bhedagnān thayā pachhī, jīvane ane pudgalane kartākarmabhāv chhe evī buddhi rahetī nathī; kāraṇ ke jyān sudhī bhedagnān thatun nathī tyān sudhī agnānathī kartākarmabhāvanī buddhi thāy chhe.
joke jīvanā pariṇāmane ane pudgalanā pariṇāmane anyonya (paraspar) nimitta- mātrapaṇun chhe topaṇ temane (bannene) kartākarmapaṇun nathī em have kahe chheḥ —
jīvabhāvahetu pāmī pudgal karmarūpe pariṇame;
evī rīte pudgalakaramanimitta jīv paṇ pariṇame. 80.
jīv karmaguṇ karato nathī, nahi jīvaguṇ karmo kare;
anyonyanā nimittathī pariṇām beu taṇā bane. 81.
e kāraṇe ātmā ṭhare kartā khare nij bhāvathī;
pudgalakaramakr̥ut sarva bhāvono kadī kartā nathī. 82.
gāthārthaḥ — [ पुद्गलाः ] pudgalo [ जीवपरिणामहेतुं ] jīvanā pariṇāmanā nimittathī
150