kahānajainashāstramāḷā ]
चिति द्वयोर्द्वाविति पक्षपातौ ।
स्तस्यास्ति नित्यं खलु चिच्चिदेव ।।८९।।
मेवं व्यतीत्य महतीं नयपक्षकक्षाम् ।
स्वं भावमेकमुपयात्यनुभूतिमात्रम् ।।९०।।
तत्त्ववेदी च्युतपक्षपातः ] je tattvavedī pakṣhapātarahit chhe [ तस्य ] tene [ नित्यं ] nirantar [ चित् ] chitsvarūp jīv [ खलु चित् एव अस्ति ] chitsvarūp ja chhe. 88.
shlokārthaḥ — [ भातः ] jīv ‘bhāt’ (prakāshamān arthāt vartamān pratyakṣha) chhe [ एकस्य ] evo ek nayano pakṣha chhe ane [ न तथा ] jīv ‘bhāt’ nathī [ परस्य ] evo bījā nayano pakṣha chhe; [ इति ] ām [ चिति ] chitsvarūp jīv viṣhe [ द्वयोः ] be nayonā [ द्वौ पक्षपातौ ] be pakṣhapāt chhe. [ यः तत्त्ववेदी च्युतपक्षपातः ] je tattvavedī pakṣhapātarahit chhe [ तस्य ] tene [ नित्यं ] nirantar [ चित् ] chitsvarūp jīv [ खलु चित् एव अस्ति ] chitsvarūp ja chhe (arthāt tene chitsvarūp jīv jevo chhe tevo nirantar anubhavāy chhe).
bhāvārthaḥ — baddha abaddha, mūḍh amūḍh, rāgī arāgī, dveṣhī adveṣhī, kartā akartā, bhoktā abhoktā, jīv ajīv, sūkṣhma sthūl, kāraṇ akāraṇ, kārya akārya, bhāv abhāv, ek anek, sānta ananta, nitya anitya, vāchya avāchya, nānā anānā, chetya achetya, drashya adrashya, vedya avedya, bhāt abhāt ityādi nayonā pakṣhapāt chhe. je puruṣh nayonā kathan anusār yathāyogya vivakṣhāpūrvak tattvano — vastusvarūpano nirṇay karīne nayonā pakṣhapātane chhoḍe chhe te puruṣhane chitsvarūp jīvano chitsvarūpe anubhav thāy chhe.
jīvamān anek sādhāraṇ dharmo chhe parantu chitsvabhāv teno pragaṭ anubhavagochar asādhāraṇ dharma chhe tethī tene mukhya karīne ahīn jīvane chitsvarūp kahyo chhe. 89.
uparanā 20 kaḷashanā kathanane have sameṭe chheḥ —
shlokārthaḥ — [ एवं ] e pramāṇe [ स्वेच्छा-समुच्छलद्-अनल्प-विकल्प-जालाम् ] jemān bahu vikalponī jāḷo āpoāp ūṭhe chhe evī [ महतीं ] moṭī [ नयपक्षकक्षाम् ] nayapakṣhakakṣhāne