कर्मयोग्यपुद्गलबहुलो लोकः, सिद्धानामपि तत्रस्थानां तत्प्रसङ्गात् । न कायवाङ्मनःकर्म,
यथाख्यातसंयतानामपि तत्प्रसङ्गात् । नानेकप्रकारकरणानि, केवलज्ञानिनामपि तत्प्रसङ्गात् । न
सचित्ताचित्तवस्तूपघातः, समितितत्पराणामपि तत्प्रसङ्गात् । ततो न्यायबलेनैवैतदायातं, यदुपयोगे
रागादिकरणं स बन्धहेतुः ।
chhe evo lok bandhanun kāraṇ nathī; kāraṇ ke jo em hoy to siddho ke jeo lokamān rahelā chhe temane paṇ bandhano prasaṅg āve. kāy-vachan-mananun karma (arthāt kāy-vachan-mananī kriyāsvarūp yog) paṇ bandhanun kāraṇ nathī; kāraṇ ke jo em hoy to yathākhyāt- sanyamīone paṇ (kāy-vachan-mananī kriyā hovāthī) bandhano prasaṅg āve. anek prakāranān karaṇo paṇ bandhanun kāraṇ nathī; kāraṇ ke jo em hoy to kevaḷagnānīone paṇ (te karaṇothī) bandhano prasaṅg āve. sachitta tathā achitta vastuono ghāt paṇ bandhanun kāraṇ nathī; kāraṇ ke jo em hoy to jeo samitimān tatpar chhe temane (arthāt
yatnapūrvak pravarte chhe evā sādhuone) paṇ (sachitta tathā achitta vastuonā ghātathī) bandhano prasaṅg āve. māṭe nyāyabaḷathī ja ā phalit thayun ke, je upayogamān rāgādikaraṇ (arthāt upayogamān je rāgādikanun karavun), te bandhanun kāraṇ chhe.
bhāvārthaḥ — ahīn nishchayanay pradhān karīne kathan chhe. jyān nirbādh hetuthī siddhi thāy te ja nishchay chhe. bandhanun kāraṇ vichāratān nirbādhapaṇe e ja siddha thayun ke — mithyādraṣhṭi puruṣh je rāgadveṣhamohabhāvone potānā upayogamān kare chhe te rāgādik ja bandhanun kāraṇ chhe. te sivāy bījān — bahu karmayogya pudgalothī bharelo lok, man-vachan-kāyanā yog, anek karaṇo tathā chetan-achetanano ghāt — bandhanān kāraṇ nathī; jo temanāthī bandh thato hoy to siddhone, yathākhyāt chāritravāḷāone, kevaḷagnānīone ane samitirūpe pravartanārā munione bandhano prasaṅg āve chhe. parantu temane to bandh thato nathī. tethī ā hetuomān ( – kāraṇomān) vyabhichār āvyo. māṭe bandhanun kāraṇ rāgādik ja chhe e nishchay chhe.
ahīn samitirūpe pravartanārā munionun nām līdhun ane avirat, deshaviratanun nām na līdhun tenun kāraṇ e chhe ke — avirat tathā deshaviratane bāhyasamitirūp pravr̥utti nathī tethī chāritramoh sambandhī rāgathī kiñchit bandh thāy chhe; māṭe sarvathā bandhanā abhāvanī apekṣhāmān temanun nām na līdhun. bākī antaraṅganī apekṣhāe to teo paṇ nirbandh ja jāṇavā.
372