खल्वन्यश्चेतयिता चेतयितुः, किन्तु स्वस्वाम्यंशावेवान्यौ । किमत्र साध्यं स्वस्वाम्यंश- व्यवहारेण ? न किमपि । तर्हि न कस्यापि ज्ञायकः, ज्ञायको ज्ञायक एवेति निश्चयः ।
किञ्च सेटिकात्र तावच्छवेतगुणनिर्भरस्वभावं द्रव्यम् । तस्य तु व्यवहारेण श्वैत्यं
कुडयादिपरद्रव्यम् । अथात्र कुडयादेः परद्रव्यस्य श्वैत्यस्य श्वेतयित्री सेटिका किं भवति
किं न भवतीति तदुभयतत्त्वसम्बन्धो मीमांस्यते — यदि सेटिका कुडयादेर्भवति तदा
यस्य यद्भवति तत्तदेव भवति यथात्मनो ज्ञानं भवदात्मैव भवतीति तत्त्वसम्बन्धे जीवति सेटिका कुडयादेर्भवन्ती कुडयादिरेव भवेत्; एवं सति सेटिकायाः स्वद्रव्योच्छेदः । न च द्रव्यान्तरसङ्क्रमस्य पूर्वमेव प्रतिषिद्धत्वाद्द्रव्यस्यास्त्युच्छेदः । ततो न भवति सेटिका
कुडयादेः । यदि न भवति सेटिका कुडयादेस्तर्हि कस्य सेटिका भवति ? सेटिकाया
एव सेटिका भवति । ननु कतराऽन्या सेटिका सेटिकायाः यस्याः सेटिका भवति ? न खल्वन्या
ke jeno (ā) chetayitā chhe? (ā) chetayitāthī judo anya koī chetayitā nathī, parantu teo be sva-svāmīrūp ansho ja chhe. ahīn sva-svāmīrūp anshonā vyavahārathī shun sādhya chhe? kāī sādhya nathī. to pachhī gnāyak koīno nathī, gnāyak gnāyak ja chhe — e nishchay chhe.
(ā rīte ahīn em batāvyun keḥ ‘ātmā paradravyane jāṇe chhe’ — e vyavahārakathan chhe; ‘ātmā potāne jāṇe chhe’ — em kahevāmān paṇ sva-svāmīansharūp vyavahār chhe; ‘gnāyak gnāyak ja chhe’ — e nishchay chhe.)
vaḷī (jevī rīte gnāyak viṣhe draṣhṭānt-dārṣhṭāntathī kahyun) evī rīte darshak viṣhe kahevāmān āve chheḥ — ā jagatamān khaḍī chhe te shvetaguṇathī bharelā svabhāvavāḷun dravya chhe. bhīnt-ādi paradravya vyavahāre te khaḍīnun shvaitya chhe (arthāt khaḍī vaḍe shvet karāvāyogya padārtha chhe). have, ‘shvet karanārī khaḍī, shvet karāvāyogya je bhīnt-ādi paradravya tenī chhe ke nathī?’ — em te banneno tāttvik sambandh ahīn vichāravāmān āve chheḥ — jo khaḍī bhīnt-ādi paradravyanī hoy to shun thāy te pratham vichārīeḥ ‘jenun je hoy te te ja hoy, jem ātmānun gnān hovāthī gnān te ātmā ja chhe;’ — āvo tāttvik sambandh jīvant hovāthī, khaḍī jo bhīnt-ādinī hoy to khaḍī te bhīnt-ādi ja hoy (arthāt khaḍī bhīnt-ādisvarūp ja hovī joīe); em hotān, khaḍīnā svadravyano uchchhed thāy. parantu dravyano uchchhed to thato nathī, kāraṇ ke ek dravyanun anya dravyarūpe saṅkramaṇ thavāno to pūrve ja niṣhedh karyo chhe. māṭe (e siddha thayun ke) khaḍī bhīnt-ādinī nathī. (āgaḷ vichārīeḥ) jo khaḍī bhīnt-ādinī nathī to khaḍī
508