kahānajainashāstramāḷā ]
यस्याः सेटिका भवति ? न खल्वन्या सेटिका सेटिकायाः, किन्तु स्वस्वाम्यंशावेवान्यौ ।
किमत्र साध्यं स्वस्वाम्यंशव्यवहारेण ? न किमपि । तर्हि न कस्यापि सेटिका,
सेटिका सेटिकैवेति निश्चयः । यथायं द्रष्टान्तस्तथायं दार्ष्टान्तिक : — चेतयितात्र तावद्
ज्ञानगुणनिर्भरस्वभावं द्रव्यम् । तस्य तु व्यवहारेण ज्ञेयं पुद्गलादिपरद्रव्यम् । अथात्र
पुद्गलादेः परद्रव्यस्य ज्ञेयस्य ज्ञायकश्चेतयिता किं भवति किं न भवतीति तदुभयतत्त्व- सम्बन्धो मीमांस्यते — यदि चेतयिता पुद्गलादेर्भवति तदा यस्य यद्भवति तत्तदेव भवति यथात्मनो ज्ञानं भवदात्मैव भवतीति तत्त्वसम्बन्धे जीवति चेतयिता पुद्गलादेर्भवन् पुद्गलादिरेव भवेत्; एवं सति चेतयितुः स्वद्रव्योच्छेदः । न च द्रव्यान्तर- सङ्क्रमस्य पूर्वमेव प्रतिषिद्धत्वाद्द्रव्यस्यास्त्युच्छेदः । ततो न भवति चेतयिता पुद्गलादेः ।
यदि न भवति चेतयिता पुद्गलादेस्तर्हि कस्य चेतयिता भवति ? चेतयितुरेव चेतयिता भवति । ननु कतरोऽन्यश्चेतयिता चेतयितुर्यस्य चेतयिता भवति ? न
chhe. māṭe (e siddha thayun ke) khaḍī bhīnt-ādinī nathī. (āgaḷ vichārīeḥ) jo khaḍī bhīnt -ādinī nathī, to khaḍī konī chhe? khaḍīnī ja khaḍī chhe. (ā) khaḍīthī judī evī bījī kaī khaḍī chhe ke jenī (ā) khaḍī chhe? (ā) khaḍīthī judī anya koī khaḍī nathī, parantu teo be sva-svāmīrūp ansho ja chhe. ahīn sva-svāmīrūp anshonā vyavahārathī shun sādhya chhe? kāī sādhya nathī. to pachhī khaḍī koīnī nathī, khaḍī khaḍī ja chhe — e nishchay chhe. (e pramāṇe draṣhṭānt kahyun.) jem ā draṣhṭānt chhe, tem ā (nīche pramāṇe) dārṣhṭānt chheḥ — ā jagatamān chetayitā (chetanāro arthāt ātmā) chhe te gnānaguṇathī bharelā svabhāvavāḷun dravya chhe. pudgalādi paradravya vyavahāre te chetayitānun (ātmānun) gney chhe. have, ‘gnāyak (arthāt jāṇanāro) chetayitā, gney (arthāt jaṇāvāyogya) je pudgalādi paradravya teno chhe ke nathī?’ — em te banneno tāttvik sambandh ahīn vichāravāmān āve chheḥ — jo chetayitā pudgalādino hoy to shun thāy te pratham vichārīeḥ ‘jenun je hoy te te ja hoy, jem ātmānun gnān hovāthī gnān te ātmā ja chhe;’ — āvo tāttvik sambandh jīvant (arthāt chhato) hovāthī, chetayitā jo pudgalādino hoy to chetayitā te pudgalādi ja hoy (arthāt chetayitā pudgalādisvarūp ja hovo joīe, pudgalādithī judun dravya na hovun joīe); em hotān, chetayitānā svadravyano uchchhed thāy. parantu dravyano uchchhed to thato nathī, kāraṇ ke ek dravyanun anya dravyarūpe saṅkramaṇ thavāno to pūrve ja niṣhedh karyo chhe. māṭe (e siddha thayun ke) chetayitā pudgalādino nathī. (āgaḷ vichārīeḥ) jo chetayitā pudgalādino nathī to chetayitā kono chhe? chetayitāno ja chetayitā chhe. (ā) chetayitāthī judo evo bījo kayo chetayitā chhe