स्वभावस्य परिणामेनोत्पद्यमानमात्मनः स्वभावेन श्वेतयतीति व्यवह्रियते, तथा चेतयितापि ज्ञानदर्शनगुणनिर्भरपरापोहनात्मकस्वभावः स्वयं पुद्गलादिपरद्रव्यस्वभावेनापरिणममानः पुद्गलादि- परद्रव्यं चात्मस्वभावेनापरिणमयन् पुद्गलादिपरद्रव्यनिमित्तकेनात्मनो ज्ञानदर्शनगुणनिर्भर- परापोहनात्मकस्वभावस्य परिणामेनोत्पद्यमानः पुद्गलादिपरद्रव्यं चेतयितृनिमित्तकेनात्मनः स्वभावस्य परिणामेनोत्पद्यमानमात्मनः स्वभावेनापोहतीति व्यवह्रियते
एवमयमात्मनो ज्ञानदर्शनचारित्रपर्यायाणां निश्चयव्यवहारप्रकारः । एवमेवान्येषां सर्वेषामपि
पर्यायाणां द्रष्टव्यः ।
svabhāvanā pariṇām vaḍe ūpajatī thakī, khaḍī jene nimitta chhe evā potānā ( – bhīnt ādinā – ) svabhāvanā pariṇām vaḍe ūpajatā bhīnt-ādi paradravyane, potānā ( – khaḍīnā – ) svabhāvathī shvet kare chhe — em vyavahār karavāmān āve chhe; tevī rīte jeno gnānadarshanaguṇathī bharelo, paranā apohanasvarūp svabhāv chhe evo chetayitā paṇ, pote pudgalādi paradravyanā svabhāve nahi pariṇamato thako ane pudgalādi paradravyane potānā svabhāve nahi pariṇamāvato thako, pudgalādi paradravya jene nimitta chhe evā potānā gnānadarshanaguṇathī bharelā par-apohanātmak ( – paranā tyāgasvarūp) svabhāvanā pariṇām vaḍe ūpajato thako, chetayitā jene nimitta chhe evā potānā ( – pudgalādinā – ) svabhāvanā pariṇām vaḍe ūpajatā pudgalādi paradravyane, potānā ( – chetayitānā – ) svabhāvathī apohe chhe arthāt tyāge chhe — em vyavahār karavāmān āve chhe.
e rīte ā, ātmānā gnān-darshan-chāritra paryāyono nishchay-vyavahār prakār chhe. e ja pramāṇe bījā paṇ samasta paryāyono nishchay-vyavahār prakār samajavo.
bhāvārthaḥ — shuddhanayathī ātmāno ek chetanāmātra svabhāv chhe. tenā pariṇām jāṇavun, dekhavun, shraddhavun, nivr̥utta thavun ityādi chhe. tyān nishchayanayathī vichāravāmān āve to ātmāne paradravyano gnāyak nathī kahī shakāto, darshak nathī kahī shakāto, shraddhān karanāro nathī kahī shakāto, tyāg karanāro nathī kahī shakāto; kāraṇ ke paradravyane ane ātmāne nishchayathī kāī paṇ sambandh nathī. je gnān, darshan, shraddhān, tyāg ityādi bhāvo chhe, te pote ja chhe; bhāv- bhāvakano bhed kahevo te paṇ vyavahār chhe. nishchayathī bhāv ane bhāv karanārano bhed nathī.
have vyavahāranay viṣhe. vyavahāranayathī ātmāne paradravyano gnātā, draṣhṭā, shraddhā karanār, tyāg karanār kahevāmān āve chhe; kāraṇ ke paradravyane ane ātmāne nimittanaimittikabhāv chhe. gnānādi bhāvone paradravya nimitta thatun hovāthī vyavahārī jano kahe chhe ke — ātmā paradravyane
514