Samaysar-Hindi (English transliteration). Gatha: 9.

< Previous Page   Next Page >


Page 20 of 642
PDF/HTML Page 53 of 675

 

samayasAr
[ bhagavAnashrIkundakunda-

meSh ivAnimeShonmeShitachakShu prekShat ev, yadA tu sa ev vyavahAraparamArthapathaprasthApitasamyagbodh- mahAratharathinAnyen tenaiv vA vyavahArapathamAsthAy darshanagnAnachAritrANyatatItyAtmetyAtmapadasyAbhidheyan pratipAdyate tadA sadya evodyadamandAnandAntasundarabandhurabodhatarangastatpratipadyat ev . evan mlechchha- sthAnIyatvAjjagato vyavahAranayopi mlechchhabhAShAsthAnIyatven paramArthapratipAdakatvAdupanyasanIya . ath cha brAhmaNo na mlechchhitavya iti vachanAdvayavahAranayo nAnusartavya .

kathan vyavahArasya pratipAdakatvamiti chet
jo hi sudeNahigachchhadi appANamiNan tu kevalan suddhan .
tan sudakevalimisiNo bhaNanti loyappadIvayarA ..9..

ka hane par ‘AtmA’ shabdake arthakA gnAn na honese kuchh bhI na samajhakar menDhekI bhAnti Ankhen phADakar TakaTakI lagAkar dekhatA rahatA hai, kintu jab vyavahAr-paramArtha mArga par samyaggnAnarUpI mahArathako chalAnevAle sArathI samAn anya koI AchArya athavA ‘AtmA’ shabdako kahanevAlA svayam hI vyavahAramArgamen rahatA huA AtmA shabdakA yah artha batalAtA hai ki‘‘darshan, gnAn, chAritrako jo sadA prApta ho vah AtmA hai’’, tab tatkAl hI utpanna honevAle atyanta Anandase jisake hRudayamen sundar bodhatarangen (gnAnatarangen) uchhalane lagatI hain aisA vah vyavahArIjan us ‘AtmA’ shabdake arthako achchhI tarah samajh letA hai . isaprakAr jagat to mlechchhake sthAn par honese, aur vyavahAranay bhI mlechchhabhAShAke sthAn par honese paramArthakA pratipAdak (kahanevAlA) hai isaliye, vyavahAranay sthApit karane yogya hai; kintu brAhmaNako mlechchha nahIn ho jAnA chAhieis vachanase vah (vyavahAranay) anusaraN karane yogya nahIn hai .

bhAvArtha :log shuddhanayako nahIn jAnate, kyonki shuddhanayakA viShay abhed ekarUp vastu hai; kintu ve ashuddhanayako hI jAnate hain, kyonki usakA viShay bhedarUp anek prakAr hai; isaliye ve vyavahArake dvArA hI paramArthako samajh sakate hain . ata vyavahAranayako paramArthakA kahanevAlA jAnakar usakA upadesh kiyA jAtA hai . isakA artha yah nahIn samajhanA chAhie ki yahAn vyavahArakA Alamban karAte hain, pratyut vyavahArakA Alamban chhuDAkar paramArthamen pahunchAte hain,yah samajhanA chAhiye ..8..

ab, prashna yah hotA hai ki vyavahAranay paramArthakA pratipAdak kaise hai ? isake uttarasvarUp gAthAsUtra kahate hain :

20