yathA hi kashchitpuruShorthArthI prayatnen prathamamev rAjAnan jAnIte, tatastamev shraddhatte, tatastamevAnucharati, tathAtmanA mokShArthinA prathamamevAtmA gnAtavya, tata sa ev shraddhAtavya, tata sa evAnucharitavyashcha, sAdhyasiddhestathAnyathopapattyanupapattibhyAm . tatra yadAtmanonubhUyamAnAnek- bhAvasank repi paramavivekakaushalenAyamahamanubhUtirityAtmagnAnen sangachchhamAnamev tathetipratyayalakShaNan shraddhAnamutplavate tadA samastabhAvAntaraviveken nishank mavasthAtun shakyatvAdAtmAnucharaN- mutplavamAnamAtmAnan sAdhayatIti sAdhyasiddhestathopapatti . yadA tvAbAlagopAlamev sakalakAlamev puruSh [rAjAnan ] rAjAko [gnAtvA ] jAnakar [shraddadhAti ] shraddhA karatA hai, [tata puna ] tatpashchAt [tan prayatnen anucharati ] usakA prayatnapUrvak anucharaN karatA hai arthAt usakI sundar rItise sevA karatA hai, [evan hi ] isIprakAr [mokShakAmen ] mokShake ichchhukako [jIvarAja ] jIvarUpI rAjAko [gnAtavya ] jAnanA chAhie, [puna cha ] aur phi ra [tathA ev ] isIprakAr [shraddhAtavya ] usakA shraddhAn karanA chAhie [tu cha ] aur tatpashchAt [ sa ev anucharitavya ] usIkA anusaraN karanA chAhie arthAt anubhavake dvArA tanmay ho jAnA chAhiye
TIkA : — nishchayase jaise koI dhanakA arthI puruSh bahut udyamase pahale to rAjAko jAne ki yah rAjA hai, phi ra usIkA shraddhAn kare ki ‘yah avashya rAjA hI hai, isakI sevA karanese avashya dhanakI prApti hogI’ aur tatpashchAt usIkA anucharaN kare, sevA kare, AgnAmen rahe, use prasanna kare; isIprakAr mokShArthI puruShako pahale to AtmAko jAnanA chAhie, aur phi ra usIkA shraddhAn karanA chAhiye ki ‘yahI AtmA hai, isakA AcharaN karanese avashya karmonse chhUTA jA sakegA’ aur tatpashchAt usIkA anucharaN karanA chAhie — anubhavake dvArA usamen lIn honA chAhie; kyonki sAdhya jo niShkarma avasthArUp abhed shuddhasvarUp usakI siddhikI isIprakAr upapatti hai, anyathA anupapatti hai (arthAt isIprakArase sAdhyakI siddhi hotI hai, anya prakArase nahIn) .
(isI bAtako visheSh samajhAte hain : — ) jab AtmAko, anubhavamen AnevAle anek paryAyarUp bhedabhAvonke sAth mishritatA hone par bhI sarva prakArase bhedagnAnamen pravINatAse ‘jo yah anubhUti hai so hI main hUn’ aise AtmagnAnase prApta honevAlA, yah AtmA jaisA jAnA vaisA hI hai isaprakArakI pratIti jisakA lakShaN hai aisA, shraddhAn udit hotA hai tab samasta anyabhAvonkA bhed honese nishank sthir honemen samartha honese AtmAkA AcharaN uday hotA huA AtmAko sAdhatA hai . aise sAdhya AtmAkI siddhikI isaprakAr upapatti hai .
parantu jab aisA anubhUtisvarUp bhagavAn AtmA AbAlagopAl sabake sadAkAl svayam hI
50