Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Kalash: 127.

< Previous Page   Next Page >


Page 293 of 642
PDF/HTML Page 326 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
સંવર અધિકાર
૨૯૩
સોઽજ્ઞાનમયાદ્ભાવાદજ્ઞાનમય એવ ભાવો ભવતીતિ કૃત્વા પ્રત્યગ્રકર્માસ્રવણનિમિત્તસ્ય રાગદ્વેષ-
મોહસન્તાનસ્યાનિરોધાદશુદ્ધમેવાત્માનં પ્રાપ્નોતિ
. અતઃ શુદ્ધાત્મોપલમ્ભાદેવ સંવરઃ .
(માલિની)
યદિ કથમપિ ધારાવાહિના બોધનેન
ધ્રુવમુપલભમાનઃ શુદ્ધમાત્માનમાસ્તે
.
તદયમુદયદાત્મારામમાત્માનમાત્મા
પરપરિણતિરોધાચ્છુદ્ધમેવાભ્યુપૈતિ
..૧૨૭..

અજ્ઞાનમય ભાવ હી હોતા હૈ’ ઇસ ન્યાયકે અનુસાર નયે કર્મોંકે આસ્રવણકા નિમિત્ત જો રાગદ્વેષમોહકી સંતતિ ઉસકા નિરોધ ન હોનેસે, અશુદ્ધ આત્માકો હી પ્રાપ્ત કરતા હૈ . અતઃ શુદ્ધ આત્માકી ઉપલબ્ધિસે (અનુભવસે) હી સંવર હોતા હૈ .

ભાવાર્થ :જો જીવ અખણ્ડધારાવાહી જ્ઞાનસે આત્માકો નિરન્તર શુદ્ધ અનુભવ કિયા કરતા હૈ ઉસકે રાગદ્વેષમોહરૂપ ભાવાસ્રવ રુકતે હૈં, ઇસલિયે વહ શુદ્ધ આત્માકો પ્રાપ્ત કરતા હૈ; ઔર જો જીવ અજ્ઞાનસે આત્માકા અશુદ્ધ અનુભવ કરતા હૈ ઉસકે રાગદ્વેષમોહરૂપ ભાવાસ્રવ નહીં રુકતે, ઇસલિયે વહ અશુદ્ધ આત્માકો હી પ્રાપ્ત કરતા હૈ . ઇસપ્રકાર સિદ્ધ હુઆ કિ શુદ્ધ આત્માકી ઉપલબ્ધિસે (અનુભવસે) હી સંવર હોતા હૈ ..૧૮૬..

અબ ઇસી અર્થકા કલશરૂપ કાવ્ય કહતે હૈં :

શ્લોકાર્થ :[યદિ ] યદિે [ક થમ્ અપિ ] કિસી ભી પ્રકારસે (તીવ્ર પુરુષાર્થ કરકે) [ધારાવાહિના બોધનેન ] ધારાવાહી જ્ઞાનસે [શુદ્ધમ્ આત્માનમ્ ] શુદ્ધ આત્માકો [ધ્રુવમ્ ઉપલભમાનઃ આસ્તે ] નિશ્ચલતયા અનુભવ કિયા ક રે [તત્ ] તો [અયમ્ આત્મા ] યહ આત્મા, [ઉદયત્-આત્મ- આરામમ્ આત્માનમ્ ] જિસકા આત્માનંદ પ્રગટ હોતા જાતા હૈ (અર્થાત્ જિસકી આત્મસ્થિરતા બઢતી જાતી હૈ) ઐસે આત્માકો [પર-પરિણતિ-રોધાત્ ] પરપરિણતિકે નિરોધસે [શુદ્ધમ્ એવ અભ્યુપૈતિ ] શુદ્ધ હી પ્રાપ્ત ક રતા હૈ

.

ભાવાર્થ :ધારાવાહી જ્ઞાનકે દ્વારા શુદ્ધ આત્માકા અનુભવ કરનેસે રાગદ્વેષમોહરૂપ પરપરિણતિકા (ભાવાસ્રવોંકા) નિરોધ હોતા હૈ ઔર ઉસસે શુદ્ધ આત્માકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ .

ધારાવાહી જ્ઞાનકા અર્થ હૈ પ્રવાહરૂપજ્ઞાનઅખણ્ડ રહનેવાલા જ્ઞાન . વહ દો પ્રકારસે કહા જાતા હૈ :એક તો, જિસમેં બીચમેં મિથ્યાજ્ઞાન ન આયે ઐસા સમ્યગ્જ્ઞાન ધારાવાહી જ્ઞાન હૈ . દૂસરા, એક હી જ્ઞેયમેં ઉપયોગકે ઉપયુક્ત રહનેકી અપેક્ષાસે જ્ઞાનકી ધારાવાહિકતા કહી જાતી હૈ, અર્થાત્ જહાઁ તક ઉપયોગ એક જ્ઞેયમેં ઉપયુક્ત રહતા હૈ વહાઁ તક ધારાવાહી જ્ઞાન કહલાતા હૈ; ઇસકી સ્થિતિ