યો હિ નામ રાગદ્વેષમોહમૂલે શુભાશુભયોગે પ્રવર્તમાનં દૃઢતરભેદવિજ્ઞાનાવષ્ટમ્ભેન આત્માનં આત્મનૈવાત્યન્તં રુન્ધ્વા શુદ્ધદર્શનજ્ઞાનાત્મન્યાત્મદ્રવ્યે સુષ્ઠુ પ્રતિષ્ઠિતં કૃત્વા સમસ્તપરદ્રવ્યેચ્છાપરિહારેણ સમસ્તસંગવિમુક્તો ભૂત્વા નિત્યમેવાતિનિષ્પ્રકમ્પઃ સન્ મનાગપિ કર્મનોકર્મણોરસંસ્પર્શેન આત્મીયમાત્માનમેવાત્મના ધ્યાયન્ સ્વયં સહજચેતયિતૃત્વાદેકત્વમેવ ચેતયતે, સ ખલ્વેકત્વ- ચેતનેનાત્યન્તવિવિક્તં ચૈતન્યચમત્કારમાત્રમાત્માનં ધ્યાયન્ શુદ્ધદર્શનજ્ઞાનમયમાત્મદ્રવ્યમવાપ્તઃ, શુદ્ધાત્મોપલમ્ભે સતિ સમસ્તપરદ્રવ્યમયત્વમતિક્રાન્તઃ સન્ અચિરેણૈવ સકલકર્મ- આત્મા ] જો આત્મા, [સર્વસઙ્ગમુક્તઃ ] (ઇચ્છારહિત હોનેસે) સર્વ સંગસે રહિત હોતા હુઆ, [આત્માનમ્ ] (અપને) આત્માકો [આત્મના ] આત્માકે દ્વારા [ધ્યાયતિ ] ધ્યાતા હૈ, [ક ર્મ નોક ર્મ ] ક ર્મ તથા નોક ર્મકો [ન અપિ ] નહીં ધ્યાતા, એવં [ચેતયિતા ] (સ્વયં) ૧ચેતયિતા (હોનેસે) [એક ત્વમ્ ] એકત્વકો હી [ચિન્તયતિ ] ચિન્તવન કરતા હૈ — ચેતતા હૈ — અનુભવ કરતા હૈ, [સઃ ] વહ (આત્મા), [આત્માનં ધ્યાયન્ ] આત્માકો ધ્યાતા હુઆ, [દર્શનજ્ઞાનમયઃ ] દર્શનજ્ઞાનમય ઔર [અનન્યમયઃ ] અનન્યમય હોતા હુઆ [અચિરેણ એવ ] અલ્પ કાલમેં હી [ક ર્મપ્રવિમુક્તમ્ ] ક ર્મોંસે રહિત [આત્માનમ્ ] આત્માકો [લભતે ] પ્રાપ્ત કરતા હૈ .
ટીકા : — જો જીવ રાગદ્વેષમોહ જિસકા મૂલ હૈ ઐસે શુભાશુભ યોગમેં પ્રવર્તમાન આત્માકો દૃઢતર ભેદવિજ્ઞાનકે આલમ્બનસે આત્માકે દ્વારા હી અત્યન્ત રોકકર, શુદ્ધદર્શનજ્ઞાનરૂપ આત્મદ્રવ્યમેં ભલી ભાઁતિ પ્રતિષ્ઠિત (સ્થિર) કરકે, સમસ્ત પરદ્રવ્યોંકી ઇચ્છાકે ત્યાગસે સર્વ સંગસે રહિત હોકર, નિરન્તર અતિ નિષ્કમ્પ વર્તતા હુઆ, કર્મ-નોકર્મકા કિંચિત્માત્ર ભી સ્પર્શ કિયે બિના અપને આત્માકો હી આત્માકે દ્વારા ધ્યાતા હુઆ, સ્વયંકો સહજ ચેતયિતાપન હોનેસે એકત્વકો હી ચેતતા હૈ (જ્ઞાનચેતનારૂપ રહતા હૈ), વહ જીવ વાસ્તવમેં, એકત્વ-ચેતન દ્વારા અર્થાત્ એકત્વકે અનુભવન દ્વારા (પરદ્રવ્યસે) અત્યન્ત ભિન્ન ચૈતન્યચમત્કારમાત્ર આત્માકો ધ્યાતા હુઆ, શુદ્ધદર્શનજ્ઞાનમય આત્મદ્રવ્યકો પ્રાપ્ત હોતા હુઆ, શુદ્ધ આત્માકી ઉપલબ્ધિ (પ્રાપ્તિ) હોને પર સમસ્ત પરદ્રવ્યમયતાસે અતિક્રાન્ત હોતા હુઆ, અલ્પ
૧ચેતયિતા = જ્ઞાતા-દ્રષ્ટા