પોગ્ગલકમ્મં રાગો તસ્સ વિવાગોદઓ હવદિ એસો .
અસ્તિ કિલ રાગો નામ પુદ્ગલકર્મ, તદુદયવિપાકપ્રભવોઽયં રાગરૂપો ભાવઃ, ન પુનર્મમ સ્વભાવઃ . એષ ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવોઽહમ્ .
એવમેવ ચ રાગપદપરિવર્તનેન દ્વેષમોહક્રોધમાનમાયાલોભકર્મનોકર્મમનોવચનકાય- શ્રોત્રચક્ષુર્ઘ્રાણરસનસ્પર્શનસૂત્રાણિ ષોડશ વ્યાખ્યેયાનિ, અનયા દિશા અન્યાન્યપ્યૂહ્યાનિ .
એવં ચ સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ સ્વં જાનન્ રાગં મુઞ્ચંશ્ચ નિયમાજ્જ્ઞાનવૈરાગ્યસમ્પન્નો ભવતિ —
ગાથાર્થ : — [રાગઃ ] રાગ [પુદ્ગલકર્મ ] પુદ્ગલકર્મ હૈ, [તસ્ય ] ઉસકા [વિપાકોદયઃ ] વિપાકરૂપ ઉદય [એષઃ ભવતિ ] યહ હૈ, [એષઃ ] યહ [મમ ભાવઃ ] મેરા ભાવ [ન તુ ] નહીં હૈ; [અહમ્ ] મૈંં તો [ખલુ ] નિશ્ચયસે [એકઃ ] એક [જ્ઞાયકભાવઃ ] જ્ઞાયકભાવ હૂઁ .
ટીકા : — વાસ્તવમેં રાગ નામક પુદ્ગલકર્મ હૈ ઉસકે વિપાકસે ઉત્પન્ન હુઆ યહ રાગરૂપ ભાવ હૈ, યહ મેરા સ્વભાવ નહીં હૈ; મૈં તો યહ (પ્રત્યક્ષ અનુભવગોચર) ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવ હૂઁ . (ઇસપ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિ વિશેષતયા સ્વકો ઔર પરકો જાનતા હૈ .)
ઔર ઇસીપ્રકાર ‘રાગ’ પદકો બદલકર ઉસકે સ્થાન પર દ્વેષ, મોહ, ક્રોધ, માન, માયા, લોભ, કર્મ, નોકર્મ, મન, વચન, કાય, શ્રોત્ર, ચક્ષુ, ઘ્રાણ, રસન ઔર સ્પર્શન — યે શબ્દ રખકર સોલહ સૂત્ર વ્યાખ્યાનરૂપ કરના, ઔર ઇસી ઉપદેશસે દૂસરે ભી વિચારના ..૧૯૯..
ઇસપ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિ અપનેકો જાનતા ઔર રાગકો છોડતા હુઆ નિયમસે જ્ઞાનવૈરાગ્યસમ્પન્ન હોતા હૈ — યહ ઇસ ગાથા દ્વારા કહતે હૈં : —