એવં સમ્મદ્દિટ્ઠી અપ્પાણં મુણદિ જાણગસહાવં . ઉદયં કમ્મવિવાગં ચ મુયદિ તચ્ચં વિયાણંતો ..૨૦૦..
એવં સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ સામાન્યેન વિશેષેણ ચ પરસ્વભાવેભ્યો ભાવેભ્યઃ સર્વેભ્યોઽપિ વિવિચ્ય ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવસ્વભાવમાત્મનસ્તત્ત્વં વિજાનાતિ . તથા તત્ત્વં વિજાનંશ્ચ સ્વપરભાવો- પાદાનાપોહનનિષ્પાદ્યં સ્વસ્ય વસ્તુત્વં પ્રથયન્ કર્મોદયવિપાકપ્રભવાન્ ભાવાન્ સર્વાનપિ મુઞ્ચતિ . તતોઽયં નિયમાત્ જ્ઞાનવૈરાગ્યસમ્પન્નો ભવતિ .
ગાથાર્થ : — [એવં ] ઇસપ્રકાર [સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ] સમ્યગ્દૃષ્ટિ [આત્માનં ] આત્માકો (અપનેકો) [જ્ઞાયકસ્વભાવમ્ ] જ્ઞાયકસ્વભાવ [જાનાતિ ] જાનતા હૈ [ચ ] ઔર [તત્ત્વં ] તત્ત્વકો અર્થાત્ યથાર્થ સ્વરૂપકો [વિજાનન્ ] જાનતા હુઆ [કર્મવિપાકં ] કર્મકે વિપાકરૂપ [ઉદયં ] ઉદયકો [મુઞ્ચતિ ] છોડતા હૈ .
ટીકા : — ઇસપ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિ સામાન્યતયા ઔર વિશેષતયા પરભાવસ્વરૂપ સર્વ ભાવોંસે વિવેક (ભેદજ્ઞાન, ભિન્નતા) કરકે, ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવ જિસકા સ્વભાવ હૈ ઐસા જો આત્માકા તત્ત્વ ઉસકો (ભલીભાઁતિ) જાનતા હૈ; ઔર ઇસપ્રકાર તત્ત્વકો જાનતા હુઆ, સ્વભાવકે ગ્રહણ ઔર પરભાવકે ત્યાગસે નિષ્પન્ન હોને યોગ્ય અપને વસ્તુત્વકો વિસ્તરિત ( – પ્રસિદ્ધ) કરતા હુઆ, કર્મોદયકે વિપાકસે ઉત્પન્ન હુએ સમસ્ત ભાવોંકો છોડતા હૈ . ઇસલિયે વહ (સમ્યગ્દૃષ્ટિ) નિયમસે જ્ઞાનવૈરાગ્યસંપન્ન હોતા હૈ (યહ સિદ્ધ હુઆ) .
ભાવાર્થ : — જબ અપનેકો તો જ્ઞાયકભાવરૂપ સુખમય જાને ઔર કર્મોદયસે ઉત્પન્ન હુએ ભાવોંકો આકુલતારૂપ દુઃખમય જાને તબ જ્ઞાનરૂપ રહના તથા પરભાવોંસે વિરાગતા — યહ દોનોં અવશ્ય હી હોતે હૈં . યહ બાત પ્રગટ અનુભવગોચર હૈ . યહી (જ્ઞાનવૈરાગ્ય હી) સમ્યગ્દૃષ્ટિકા ચિહ્ન હૈ ..૨૦૦..
૩૧૨