યથા કશ્ચિત્પુરુષઃ ફલાર્થં રાજાનં સેવતે તતઃ સ રાજા તસ્ય ફલં દદાતિ, તથા જીવઃ ફલાર્થં કર્મ સેવતે તતસ્તત્કર્મ તસ્ય ફલં દદાતિ . યથા ચ સ એવ પુરુષ ફલાર્થં રાજાનં ન સેવતે તતઃ સ રાજા તસ્ય ફલં ન દદાતિ, તથા સમ્યગ્દ્રષ્ટિઃ ફલાર્થં કર્મ ન સેવતે તતસ્તત્કર્મ તસ્ય ફલં ન દદાતીતિ તાત્પર્યમ્ . રાજા અપિ ] વહ રાજા ભી ઉસે [સુખોત્પાદકાન્ ] સુખ ઉત્પન્ન ક રનેવાલે [વિવિધાન્ ] અનેક પ્રકારકે [ભોગાન્ ] ભોગ [દદાતિ ] દેતા હૈ, [એવમ્ એવ ] ઇસીપ્રકાર [જીવપુરુષઃ ] જીવપુરુષ [સુખનિમિત્તમ્ ] સુખકે લિએ [કર્મરજઃ ] ક ર્મરજકી [સેવતે ] સેવા કરતા હૈ [તદ્ ] તો [તત્ કર્મ અપિ ] વહ ક ર્મ ભી ઉસે [સુખોત્પાદકાન્ ] સુખ ઉત્પન્ન ક રનેવાલે [વિવિધાન્ ] અનેક પ્રકારકે [ભોગાન્ ] ભોગ [દદાતિ ] દેતા હૈ
[પુનઃ ] ઔર [યથા ] જૈસે [સઃ એવ પુરુષઃ ] વહી પુરુષ [વૃત્તિનિમિત્તં ] આજીવિકાકે લિયે [રાજાનમ્ ] રાજાકી [ન સેવતે ] સેવા નહીં કરતા [તદ્ ] તો [સઃ રાજા અપિ ] વહ રાજા ભી ઉસેે [સુખોત્પાદકાન્ ] સુખ ઉત્પન્ન ક રનેવાલે [વિવિધાન્ ] અનેક પ્રકારકે [ભોગાન્ ] ભોગ [ન દદાતિ ] નહીં દેતા, [એવમ્ એવ ] ઇસીપ્રકાર [સમ્યગ્દૃ+ષ્ટિઃ ] સમ્યગ્દૃષ્ટિ [વિષયાર્થં ] વિષયકે લિયે [કર્મરજઃ ] ક ર્મરજકી [ન સેવતે ] સેવા નહીં કરતા, [તદ્ ] ઇસલિયે [તત્ કર્મ ] વહ ક ર્મ ભી ઉસે [સુખોત્પાદકાન્ ] સુખ ઉત્પન્ન ક રનેવાલે [વિવિધાન્ ] અનેક પ્રકારકે [ભોગાન્ ] ભોગ [ન દદાતિ ] નહીં દેતા
ટીકા : — જૈસે કોઈ પુરુષ ફલકે લિયે રાજાકી સેવા કરતા હૈ તો વહ રાજા ઉસે ફલ દેતા હૈ, ઇસીપ્રકાર જીવ ફલકે લિયે કર્મકી સેવા કરતા હૈ તો વહ કર્મ ઉસે ફલ દેતા હૈ . ઔર જૈસે વહી પુરુષ ફલકે લિયે રાજાકી સેવા નહીં કરતા, તો વહ રાજા ઉસે ફલ નહીં દેતા, ઇસી પ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિ ફલકે લિયે કર્મકી સેવા નહીં કરતા, ઇસલિયે વહ કર્મ ઉસે ફલ નહીં દેતા . યહ તાત્પર્ય હૈ .
ભાવાર્થ : — યહાઁ એક આશય તો ઇસપ્રકાર હૈ : — અજ્ઞાની વિષયસુખકે લિયે અર્થાત્ રંજિત પરિણામકે લિએ ઉદયગત કર્મકી સેવા કરતા હૈ, ઇસલિયે વહ કર્મ ઉસે (વર્તમાનમેં) રંજિત પરિણામ દેતા હૈ . જ્ઞાની વિષયસુખકે લિએ અર્થાત્ રંજિત પરિણામકે લિએ ઉદયાગત કર્મકી સેવા નહીં કરતા, ઇસલિએ વહ કર્મ ઉસે રંજિત પરિણામ ઉત્પન નહીં કરતા .
૩૪૮