Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 231.

< Previous Page   Next Page >


Page 358 of 642
PDF/HTML Page 391 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-

યતો હિ સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવમયત્વેન સર્વેષ્વપિ કર્મફલેષુ સર્વેષુ વસ્તુધર્મેષુ ચ કાંક્ષાભાવાન્નિષ્કાંક્ષઃ, તતોઽસ્ય કાંક્ષાકૃતો નાસ્તિ બન્ધઃ, કિન્તુ નિર્જર્રૈવ . જો ણ કરેદિ દુગુંછં ચેદા સવ્વેસિમેવ ધમ્માણં .

સો ખલુ ણિવ્વિદિગિચ્છો સમ્માદિટ્ઠી મુણેદવ્વો ..૨૩૧..
યો ન કરોતિ જુગુપ્સાં ચેતયિતા સર્વેષામેવ ધર્માણામ્ .
સ ખલુ નિર્વિચિકિત્સઃ સમ્યગ્દૃષ્ટિર્જ્ઞાતવ્યઃ ..૨૩૧..

યતો હિ સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવમયત્વેન સર્વેષ્વપિ વસ્તુધર્મેષુ જુગુપ્સા- તથા [સર્વધર્મેષુ ] સર્વ ધર્મોંકે પ્રતિ [કાંક્ષાં ] કાંક્ષા [ન તુ કરોતિ ] નહીં કરતા [સઃ ] ઉસકો [નિષ્કાંક્ષઃ સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ] નિષ્કાંક્ષ સમ્યગ્દૃષ્ટિ [જ્ઞાતવ્યઃ ] જાનના ચાહિયે .

ટીકા :ક્યોંકિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ, ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવમયતાકે કારણ સભી કર્મફલોંકે પ્રતિ તથા સમસ્ત વસ્તુધર્મોંકે પ્રતિ કાંક્ષાકા (ઉસે) અભાવ હોનેસે, નિષ્કાંક્ષ (નિર્વાંછક) હૈ, ઇસલિયે ઉસે કાંક્ષાકૃત બન્ધ નહીં, કિન્તુ નિર્જરા હી હૈ .

ભાવાર્થ :સમ્યગ્દૃષ્ટિકો સમસ્ત કર્મફલોંકી વાઁછા નહીં હોતી; તથા ઉસે સર્વ ધર્મોંકી વાઁછા નહીં હોતી, અર્થાત્ સુવર્ણત્વ, પાષાણત્વ ઇત્યાદિ તથા નિન્દા, પ્રશંસા આદિકે વચન ઇત્યાદિક વસ્તુધર્મોંકી અર્થાત્ પુદ્ગલસ્વભાવોંકી ઉસે વાઁછા નહીં હૈઉસકે પ્રતિ સમભાવ હૈ, અથવા અન્યમતાવલમ્બિયોંકે દ્વારા માને ગયે અનેક પ્રકારકે સર્વથા એકાન્તપક્ષી વ્યવહારધર્મોંકી ઉસે વાઁછા નહીં હૈઉન ધર્મોંકા આદર નહીં હૈ . ઇસપ્રકાર સમ્યગ્દૃષ્ટિ વાઁછારહિત હોતા હૈ, ઇસલિયે ઉસે વાઁછાસે હોનેવાલા બન્ધ નહીં હોતા . વર્તમાન વેદના સહી નહીં જાતી, ઇસલિયે ઉસે મિટાનેકે ઉપચારકી વાઁછા સમ્યગ્દૃષ્ટિકો ચારિત્રમોહકે ઉદયકે કારણ હોતી હૈ, કિન્તુ વહ ઉસ વાઁછાકા કર્તા સ્વયં નહીં હોતા, કર્મોદય સમઝકર ઉસકા જ્ઞાતા હી રહતા હૈ; ઇસલિયે ઉસે વાઁછાકૃત બન્ધ નહીં હોતા ..૨૩૦..

અબ નિર્વિચિકિત્સા ગુણકી ગાથા કહતે હૈં :

સબ વસ્તુધર્મવિષૈં જુગુપ્સાભાવ જો નહિં ધારતા .
ચિન્મૂર્તિ નિર્વિચિકિત્સ વહ, સદ્દૃષ્ટિ નિશ્ચય જાનના ..૨૩૧..

ગાથાર્થ :[યઃ ચેતયિતા ] જો ચેતયિતા [સર્વેષામ્ એવ ] સભી [ધર્માણામ્ ] ધર્મોં (વસ્તુકે સ્વભાવોં)કે પ્રતિ [જુગુપ્સાં ] જુગુપ્સા (ગ્લાનિ) [ન કરોતિ ] નહીં કરતા [સઃ ] ઉસકો [ખલુ ] નિશ્ચયસે [નિર્વિચિકિત્સઃ ] નિર્વિચિકિત્સ (વિચિકિત્સાદોષસે રહિત) [સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ]

૩૫૮