યતો હિ સમ્યગ્દ્રષ્ટિઃ ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવમયત્વેન સર્વેષ્વપિ ભાવેષુ મોહાભાવાદમૂઢદ્રષ્ટિઃ, તતોઽસ્ય મૂઢદ્રષ્ટિકૃતો નાસ્તિ બન્ધઃ, કિન્તુ નિર્જર્રૈવ . સમ્યગ્દૃષ્ટિ [જ્ઞાતવ્યઃ ] જાનના ચાહિયે .
ટીકા : — ક્યોંકિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ, ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવમયતાકે કારણ સભી વસ્તુધર્મોંકે પ્રતિ જુગુપ્સાકા (ઉસે) અભાવ હોનેસે, નિર્વિચિકિત્સ ( – જુગુપ્સારહિત — ગ્લાનિરહિત) હૈ, ઇસલિયે ઉસે વિચિકિત્સાકૃત બન્ધ નહીં, કિન્તુ નિર્જરા હી હૈ .
ભાવાર્થ : — સમ્યગ્દૃષ્ટિ વસ્તુકે ધર્મોંકે પ્રતિ (અર્થાત્ ક્ષુધા, તૃષા, શીત, ઉષ્ણ આદિ ભાવોંકે પ્રતિ તથા વિષ્ટા આદિ મલિન દ્રવ્યોંકે પ્રતિ) જુગુપ્સા નહીં કરતા . યદ્યપિ ઉસકે જુગુપ્સા નામક કર્મપ્રકૃતિકા ઉદય આતા હૈ તથાપિ વહ સ્વયં ઉસકા કર્તા નહીં હોતા, ઇસલિયે ઉસે જુગુપ્સાકૃત બન્ધ નહીં હોતા, પરન્તુ પ્રકૃતિ રસ દેકર ખિર જાતી હૈ, ઇસલિયે નિર્જરા હી હોતી હૈ ..૨૩૧..
અબ અમૂઢદૃષ્ટિ અંગકી ગાથા કહતે હૈં : —
ગાથાર્થ : — [યઃ ચેતયિતા ] જો ચેતયિતા [સર્વભાવેષુ ] સમસ્ત ભાવોંમેં [અસમ્મૂઢઃ ] અમૂઢ હૈ — [સદ્દૃષ્ટિઃ ] યથાર્થ દૃષ્ટિવાલા [ભવતિ ] હૈ, [સઃ ] ઉસકો [ખલુ ] નિશ્ચયસે [અમૂઢ+ષ્ટિઃ ] અમૂઢદૃષ્ટિ [સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ] સમ્યગ્દૃષ્ટિ [જ્ઞાતવ્યઃ ] જાનના ચાહિયે .
ટીકા : — ક્યોંકિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ, ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવમયતાકે કારણ સભી ભાવોંમેં મોહકા (ઉસે) અભાવ હોનેસે અમૂઢદૃષ્ટિ હૈ, ઇસલિયે ઉસે મૂઢદૃષ્ટિકૃત બન્ધ નહીં, કિન્તુ નિર્જરા હી હૈ .
ભાવાર્થ : — સમ્યગ્દૃષ્ટિ સમસ્ત પદાર્થોંકે સ્વરૂપકો યથાર્થ જાનતા હૈ; ઉસે રાગદ્વેષમોહકા અભાવ હોનેસે કિસી ભી પદાર્થ પર ઉસકી અયથાર્થ દૃષ્ટિ નહીં પડતી . ચારિત્રમોહકે ઉદયસે