Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 233.

< Previous Page   Next Page >


Page 360 of 642
PDF/HTML Page 393 of 675

 

સમયસાર
[ ભગવાનશ્રીકુન્દકુન્દ-
જો સિદ્ધભત્તિજુત્તો ઉવગૂહણગો દુ સવ્વધમ્માણં .
સો ઉવગૂહણકારી સમ્માદિટ્ઠી મુણેદવ્વો ..૨૩૩..
યઃ સિદ્ધભક્તિ યુક્ત : ઉપગૂહનકસ્તુ સર્વધર્માણામ્ .
સ ઉપગૂહનકારી સમ્યગ્દ્રષ્ટિર્જ્ઞાતવ્યઃ ..૨૩૩..

યતો હિ સમ્યગ્દ્રષ્ટિઃ ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવમયત્વેન સમસ્તાત્મશક્તીનામુપબૃંહણાદુપ- બૃંહકઃ, તતોઽસ્ય જીવશક્તિ દૌર્બલ્યકૃતો નાસ્તિ બન્ધઃ, કિન્તુ નિર્જર્રૈવ . ઇષ્ટાનિષ્ટ ભાવ ઉત્પન્ન હોં તથાપિ ઉસે ઉદયકી બલવત્તા જાનકર વહ ઉન ભાવોંકા સ્વયં કર્તા નહીં હોતા, ઇસલિએ ઉસે મૂઢદૃષ્ટિકૃત બન્ધ નહીં હોતા, પરન્તુ પ્રકૃતિ રસ દેકર ખિર જાતી હૈ, ઇસલિએ નિર્જરા હી હોતી હૈ ..૨૩૨..

અબ ઉપગૂહન ગુણકી ગાથા કહતે હૈં :

જો સિદ્ધભક્તીસહિત હૈ, ગોપન કરે સબ ધર્મકા .
ચિન્મૂર્તિ વહ ઉપગુહનકર સમ્યક્તદૃષ્ટી જાનના ..૨૩૩..

ગાથાર્થ :[યઃ ] જો (ચેતયિતા) [સિદ્ધભક્તિ યુક્ત : ] સિદ્ધકી (શુદ્ધાત્માકી) ભક્તિસે યુક્ત હૈ [તુ ] ઔર [સર્વધર્માણામ્ ઉપગૂહનકઃ ] પર વસ્તુકે સર્વ ધર્મોંકો ગોપનેવાલા હૈ (અર્થાત્ રાગાદિ પરભાવોંમેં યુક્ત નહીં હોતા) [સઃ ] ઉસકો [ઉપગૂહનકારી ] ઉપગૂહન કરનેવાલા [સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ] સમ્યગ્દૃષ્ટિ [જ્ઞાતવ્યઃ ] જાનના ચાહિયે .

ટીકા :ક્યોંકિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ, ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવમયતાકે કારણ સમસ્ત આત્મશક્તિયોંકી વૃદ્ધિ કરતા હૈ ઇસલિયે, ઉપબૃંહક અર્થાત્ આત્મશક્તિ બઢાનેવાલા હૈ, ઇસલિયે ઉસે જીવકી શક્તિકી દુર્બલતાસે (મન્દતાસે) હોનેવાલે બન્ધ નહીં, કિન્તુ નિર્જરા હી હૈ .

ભાવાર્થ :સમ્યગ્દૃષ્ટિ ઉપગૂહનગુણયુક્ત હૈ . ઉપગૂહનકા અર્થ છિપાના હૈ . યહાઁ નિશ્ચયનયકો પ્રધાન કરકે કહા હૈ કિ સમ્યગ્દૃષ્ટિને અપના ઉપયોગ સિદ્ધભક્તિમેં લગાયા હુઆ હૈ, ઔર જહાઁ ઉપયોગ સિદ્ધભક્તિમેં લગાયા વહાઁ અન્ય ધર્મોં પર દૃષ્ટિ હી નહીં રહી, ઇસલિયે વહ સમસ્ત અન્ય ધર્મોંકા ગોપનેવાલા ઔર આત્મશક્તિકા બઢાનેવાલા હૈ .

ઇસ ગુણકા દૂસરા નામ ‘ઉપબૃંહણ’ ભી હૈ . ઉપબૃંહણકા અર્થ હૈ બઢાના . સમ્યગ્દૃષ્ટિને અપના ઉપયોગ સિદ્ધકે સ્વરૂપમેં લગાયા હૈ, ઇસલિયે ઉસકે આત્માકી સમસ્ત શક્તિયાઁ બઢતી હૈંઆત્મા

૩૬૦