પ્રાગ્બદ્ધં તુ ક્ષયમુપનયન્ નિર્જરોજ્જૃમ્ભણેન .
ઇસ ગ્રન્થમેં નિશ્ચયનયપ્રધાન કથન હોનેસે યહાઁ નિઃશંકિતાદિ ગુણોંકા નિશ્ચય સ્વરૂપ (સ્વ- આશ્રિત સ્વરૂપ) બતાયા ગયા હૈ . ઉસકા સારાંશ ઇસપ્રકાર હૈ : — જો સમ્યગ્દૃષ્ટિ આત્મા અપને જ્ઞાન-શ્રદ્ધાનમેં નિઃશંક હો, ભયકે નિમિત્તસે સ્વરૂપસે ચલિત ન હો અથવા સન્દેહયુક્ત ન હો, ઉસકે નિઃશંકિતગુણ હોતા હૈ .૧. જો કર્મફલકી વાઁછા ન કરે તથા અન્ય વસ્તુકે ધર્મોંકી વાઁછા ન કરે, ઉસે નિઃકાંક્ષિત ગુણ હોતા હૈ .૨. જો વસ્તુકે ધર્મોંકે પ્રતિ ગ્લાનિ ન કરે, ઉસકે નિર્વિચિકિત્સા ગુણ હોતા હૈ .૩. જો સ્વરૂપમેં મૂઢ ન હો, સ્વરૂપકો યથાર્થ જાને, ઉસકે અમૂઢદૃષ્ટિ ગુણ હોતા હૈ .૪. જો આત્માકો શુદ્ધસ્વરૂપમેં યુક્ત કરે, આત્માકી શક્તિ બઢાયે, ઔર અન્ય ધર્મોંકો ગૌણ કરે, ઉસકે ઉપબૃંહણ અથવા ઉપગૂહન ગુણ હોતા હૈ .૫. જો સ્વરૂપસે ચ્યુત હોતે હુએ આત્માકો સ્વરૂપમેં સ્થાપિત કરે, ઉસકે સ્થિતિકરણ ગુણ હોતા હૈ .૬. જો અપને સ્વરૂપકે પ્રતિ વિશેષ અનુરાગ રખતા હૈ, ઉસકે વાત્સલ્ય ગુણ હોતા હૈ .૭. જો આત્માકે જ્ઞાનગુણકો પ્રકાશિત કરે — પ્રગટ કરે, ઉસકે પ્રભાવના ગુણ હોતા હૈ .૮. યે સભી ગુણ ઉનકે પ્રતિપક્ષી દોષોંકે દ્વારા જો કર્મબન્ધ હોતા થા ઉસે નહીં હોને દેતે . ઔર ઇન ગુણોંકે સદ્ભાવમેં, ચારિત્રમોહકે ઉદયરૂપ શંકાદિ પ્રવર્તે તો ભી ઉનકી ( – શંકાદિકી) નિર્જરા હી હો જાતી હૈ, નવીન બન્ધ નહીં હોતા; ક્યોંકિ બન્ધ તો પ્રધાનતાસે મિથ્યાત્વકે અસ્તિત્વમેં હી કહા હૈ .
સિદ્ધાન્તમેં ગુણસ્થાનોંકી પરિપાટીમેં ચારિત્રમોહકે ઉદયનિમિત્તસે સમ્યગ્દૃષ્ટિકે જો બન્ધ કહા હૈ વહ ભી નિર્જરારૂપ હી ( – નિર્જરાકે સમાન હી) સમઝના ચાહિએ, ક્યોંકિ સમ્યગ્દૃષ્ટિકે જૈસે પૂર્વમેં મિથ્યાત્વકે ઉદયકે સમય બઁધા હુઆ કર્મ ખિર જાતા હૈ ઉસીપ્રકાર નવીન બઁધા હુઆ કર્મ ભી ખિર જાતા હૈ; ઉસકે ઉસ કર્મકે સ્વામિત્વકા અભાવ હોનેસે વહ આગામી બન્ધરૂપ નહીં, કિન્તુ નિર્જરારૂપ હી હૈ . જૈસે — કોઈ પુરુષ દૂસરેકા દ્રવ્ય ઉધાર લાયા હો તો ઉસમેં ઉસે મમત્વબુદ્ધિ નહીં હોતી, વર્તમાનમેં ઉસ દ્રવ્યસે કુછ કાર્ય કર લેના હો તો વહ કરકે પૂર્વ નિશ્ચયાનુસાર નિયત સમય પર ઉસકે માલિકકો દે દેતા હૈ; નિયત સમયકે આને તક વહ દ્રવ્ય ઉસકે ઘરમેં પડા રહે તો ભી ઉસકે પ્રતિ મમત્વ ન હોનેસે ઉસ પુરુષકો ઉસ દ્રવ્યકા બન્ધન નહીં હૈ, વહ ઉસકે સ્વામીકો દે દેનેકે બરાબર હી હૈ; ઇસીપ્રકાર — જ્ઞાની કર્મદ્રવ્યકો પરાયા માનતા હૈ, ઇસલિયે ઉસે ઉસકે પ્રતિ મમત્વ નહીં હોતા અતઃ ઉસકે રહતે હુએ ભી વહ નિર્જરિત હુએકે સમાન હી હૈ ઐસા જાનના ચાહિએ .
૩૬૪