Samaysar-Hindi (Gujarati transliteration). Gatha: 236.

< Previous Page   Next Page >


Page 363 of 642
PDF/HTML Page 396 of 675

 

કહાનજૈનશાસ્ત્રમાલા ]
નિર્જરા અધિકાર
૩૬૩

વિજ્જારહમારૂઢો મણોરહપહેસુ ભમઇ જો ચેદા .

સો જિણણાણપહાવી સમ્માદિટ્ઠી મુણેદવ્વો ..૨૩૬..
વિદ્યારથમારૂઢઃ મનોરથપથેષુ ભ્રમતિ યશ્ચેતયિતા .
સ જિનજ્ઞાનપ્રભાવી સમ્યગ્દ્રષ્ટિર્જ્ઞાતવ્યઃ ..૨૩૬..

યતો હિ સમ્યગ્દ્રષ્ટિઃ, ટંકોત્કીર્ણૈકજ્ઞાયકભાવમયત્વેન જ્ઞાનસ્ય સમસ્તશક્તિ પ્રબોધેન પ્રભાવજનનાત્પ્રભાવનાકરઃ, તતોઽસ્ય જ્ઞાનપ્રભાવનાઽપ્રકર્ષકૃતો નાસ્તિ બન્ધઃ, કિન્તુ નિર્જર્રૈવ .

અબ પ્રભાવના ગુણકી ગાથા કહતે હૈં :
ચિન્મૂર્તિ મન-રથપન્થમેં, વિદ્યારથારૂઢ ઘૂમતા .
જિનરાજજ્ઞાનપ્રભાવકર સમ્યક્તદૃષ્ટી જાનના ..૨૩૬..

ગાથાર્થ :[યઃ ચેતયિતા ] જો ચેતયિતા [વિદ્યારથમ્ આરૂઢઃ ] વિદ્યારૂપ રથ પર આરૂઢ હુઆ (ચઢા હુઆ) [મનોરથપથેષુ ] મનરૂપ રથકે પથમેં (જ્ઞાનરૂપ રથકે ચલનેકે માર્ગમેં) [ભ્રમતિ ] ભ્રમણ ક રતા હૈ, [સઃ ] વહ [જિનજ્ઞાનપ્રભાવી ] જિનેન્દ્રભગવાનકે જ્ઞાનકી પ્રભાવના ક રનેવાલા [સમ્યગ્દૃષ્ટિઃ ] સમ્યગ્દૃષ્ટિ [જ્ઞાતવ્યઃ ] જાનના ચાહિયે .

ટીકા :ક્યોંકિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ, ટંકોત્કીર્ણ એક જ્ઞાયકભાવમયતાકે કારણ જ્ઞાનકી સમસ્ત શક્તિકો પ્રગટ કરનેવિકસિત કરનેફૈ લાનેકે દ્વારા પ્રભાવ ઉત્પન્ન કરતા હૈ ઇસલિએ, પ્રભાવના કરનેવાલા હૈ, અતઃ ઉસે જ્ઞાનકી પ્રભાવનાકે અપ્રકર્ષસે (જ્ઞાનકી પ્રભાવના ન બઢાનેસે) હોનેવાલા બન્ધ નહીં, કિન્તુ નિર્જરા હી હૈ .

ભાવાર્થ :પ્રભાવનાકા અર્થ હૈ પ્રગટ કરના, ઉદ્યોત કરના ઇત્યાદિ; ઇસલિએ જો અપને જ્ઞાનકો નિરન્તર અભ્યાસકે દ્વારા પ્રગટ કરતા હૈબઢાતા હૈ, ઉસકે પ્રભાવના અંગ હોતા હૈ . ઉસે અપ્રભાવનાકૃત કર્મબન્ધ નહીં હોતા, કિન્તુ કર્મ રસ દેકર ખિર જાતે હૈં, ઇસલિએ ઉસકે નિર્જરા હી હૈ .

ઇસ ગાથામેં નિશ્ચયપ્રભાવનાકા સ્વરૂપ કહા હૈ . જૈસે જિનબિમ્બકો રથારૂઢ કરકે નગર, વન ઇત્યાદિમેં ફિ રાકર વ્યવહારપ્રભાવના કી જાતી હૈ, ઇસીપ્રકાર જો વિદ્યારૂપ (જ્ઞાનરૂપ) રથમેં આત્માકો વિરાજમાન કરકે મનરૂપ (જ્ઞાનરૂપ) માર્ગમેં ભ્રમણ કરતા હૈ વહ જ્ઞાનકી પ્રભાવનાયુક્ત સમ્યગ્દૃષ્ટિ હૈ, વહ નિશ્ચયપ્રભાવના કરનેવાલા હૈ .

ઇસપ્રકાર ઊ પરકી ગાથાઓંમેં યહ કહા હૈ કિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ જ્ઞાનીકો નિઃશંકિત આદિ આઠ