કાર્યં બન્ધં વિવિધમધુના સદ્ય એવ પ્રણુદ્ય .
તદ્વદ્યદ્વત્પ્રસરમપરઃ કોઽપિ નાસ્યાવૃણોતિ ..૧૭૯..
પરદ્રવ્યમૂલક બહુભાવોંકી સન્તતિકો એક હી સાથ ઉખાડ ફેં કનેકા ઇચ્છુક પુરુષ, [તત્ કિલ સમગ્રં પરદ્રવ્યં બલાત્ વિવેચ્ય ] ઉસ સમસ્ત પરદ્રવ્યકો બલપૂર્વક ( – ઉદ્યમપૂર્વક, પરાક્રમપૂર્વક) ભિન્ન ક રકે ( – ત્યાગ કરકે), [નિર્ભરવહત્-પૂર્ણ-એક-સંવિદ્-યુતં આત્માનં ] અતિશયતાસે બહતે હુએ ( – ધારાવાહી) પૂર્ણ એક સંવેદનસે યુક્ત અપને આત્માકો [સમુપૈતિ ] પ્રાપ્ત કરતા હૈ, [યેન ] કિ જિસસે [ઉન્મૂલિતબન્ધઃ એષઃ ભગવાન્ આત્મા ] જિસને ક ર્મબન્ધનકો મૂલસે ઉખાડ ફેં કા હૈ, ઐસા યહ ભગવાન આત્મા [આત્મનિ ] અપનેમેં હી ( – આત્મામેં હી) [સ્ફૂ ર્જતિ ] સ્ફુ રાયમાન હોતા હૈ .
ભાવાર્થ : — જબ પરદ્રવ્યકી ઔર અપને ભાવકી નિમિત્ત-નૈમિત્તિકતા જાનકર સમસ્ત પરદ્રવ્યકો ભિન્ન કરનેમેં-ત્યાગનેમેં આતે હૈં, તબ સમસ્ત રાગાદિભાવોંકી સન્તતિ કટ જાતી હૈ ઔર તબ આત્મા અપના હી અનુભવ કરતા હુઆ કર્મબન્ધનકો કાટકર અપનેમેં હી પ્રકાશિત હોતા હૈ . ઇસલિયે જો અપના હિત ચાહતે હૈં વે ઐસા હી કરેં .૧૭૮.
અબ બન્ધ અધિકારકો પૂર્ણ કરતે હુએ ઉસકે અન્તિમ મંગલકે રૂપમેં જ્ઞાનકી મહિમાકે અર્થકા કલશરૂપ કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [કારણાનાં રાગાદીનામ્ ઉદયં ] બન્ધકે કારણરૂપ રાગાદિકે ઉદયકો [અદયમ્ ] નિર્દયતા પૂર્વક (ઉગ્ર પુરુષાર્થસે) [દારયત્ ] વિદારણ કરતી હુઈ, [કાર્યં વિવિધમ્ બન્ધં ] ઉસ રાગાદિકે કાર્યરૂપ (જ્ઞાનાવરણાદિ) અનેક પ્રકારકે બન્ધકો [અધુના ] અબ [સદ્યઃ એવ ] તત્કાલ હી [પ્રણુદ્ય ] દૂર ક રકે, [એતત્ જ્ઞાનજ્યોતિઃ ] યહ જ્ઞાનજ્યોતિ — [ક્ષપિતતિમિરં ] કિ જિસને અજ્ઞાનરૂપ અન્ધકારકા નાશ કિયા હૈ વહ — [સાધુ ] ભલીભાઁતિ [સન્નદ્ધમ્ ] સજ્જ હુઈ, — [તદ્-વત્ યદ્-વત્ ] ઐસી સજ્જ હુઈ કિ [અસ્ય પ્રસરમ્ અપરઃ કઃ અપિ ન આવૃણોતિ ] ઉસકે વિસ્તારકો અન્ય કોઈ આવૃત નહીં કર સકતા .
ભાવાર્થ : — જબ જ્ઞાન પ્રગટ હોતા હૈ, રાગાદિક નહીં રહતે, ઉનકા કાર્ય જો બન્ધ વહ ભી નહીં રહતા, તબ ફિ ર ઉસ જ્ઞાનકો આવૃત કરનેવાલા કોઈ નહીં રહતા, વહ સદા પ્રકાશમાન હી રહતા હૈ .૧૭૯.
૪૨૨