કર્તાત્મૈષ કથંચિદિત્યચલિતા કૈશ્ચિચ્છ્રુતિઃ કોપિતા .
સ્યાદ્વાદપ્રતિબન્ધલબ્ધવિજયા વસ્તુસ્થિતિઃ સ્તૂયતે ..૨૦૪..
કમ્મેહિ દુ અણ્ણાણી કિજ્જદિ ણાણી તહેવ કમ્મેહિં .
શ્લોકાર્થ : — [કૈશ્ચિત્ હતકૈઃ ] કોઈ આત્માકે ઘાતક (સર્વથા એકાન્તવાદી) [કર્મ એવ કર્તૃ પ્રવિતર્ક્ય ] ક ર્મકો હી ક ર્તા વિચાર કર [આત્મનઃ કર્તૃતાં ક્ષિપ્ત્વા ] આત્માકે ક ર્તૃત્વકો ઉડાકર, ‘[એષઃ આત્મા કથંચિત્ ક ર્તા ] યહ આત્મા ક થંચિત્ ક ર્તા હૈ’ [ઇતિ અચલિતા શ્રુતિઃ કોપિતા ] ઐસા ક હનેવાલી અચલિત શ્રુતિકો કોપિત ક રતે હૈં ( – નિર્બાધ જિનવાણીકી વિરાધના ક રતે હૈં); [ઉદ્ધત-મોહ-મુદ્રિત-ધિયાં તેષામ્ બોધસ્ય સંશુદ્ધયે ] જિનકી બુદ્ધિ તીવ્ર મોહસે મુદ્રિત હો ગઈ હૈ ઐસે ઉન આત્મઘાતકોંકે જ્ઞાનકી સંશુદ્ધિકે લિયે (નિમ્નલિખિત ગાથાઓં દ્વારા) [વસ્તુસ્થિતિઃ સ્તૂયતે ] વસ્તુસ્થિતિ ક હી જાતી હૈ — [સ્યાદ્વાદ- પ્રતિબન્ધ-લબ્ધ-વિજયા ] જિસ વસ્તુસ્થિતિને સ્યાદ્વાદકે પ્રતિબન્ધસે વિજય પ્રાપ્ત કી હૈ (અર્થાત્ જો વસ્તુસ્થિતિ સ્યાદ્વાદરૂપ નિયમસે નિર્બાધતયા સિદ્ધ હોતી હૈ) .
ભાવાર્થ : — કોઈ એકાન્તવાદી સર્વથા એકાન્તતઃ કર્મકા કર્તા કર્મકો હી કહતે હૈં ઔર આત્માકો અકર્તા હી કહતે હૈં; વે આત્માકે ઘાતક હૈં . ઉન પર જિનવાણીકા કોપ હૈ, ક્યોંકિ સ્યાદ્વાદસે વસ્તુસ્થિતિકો નિર્બાધતયા સિદ્ધ કરનેવાલી જિનવાણી તો આત્માકો કથંચિત્ કર્તા કહતી હૈ . આત્માકો અકર્તા હી કહનેવાલે એકાન્તવાદિયોંકી બુદ્ધિ ઉત્કટ મિથ્યાત્વસે ઢક ગઈ હૈ; ઉનકે મિથ્યાત્વકો દૂર કરનેકે લિયે આચાર્યદેવ સ્યાદ્વાદાનુસાર જૈસી વસ્તુસ્થિતિ હૈ, વહ નિમ્નલિખિત ગાથાઓંમેં કહતે હૈં .૨૦૪.
‘આત્મા સર્વથા અકર્તા નહીં હૈ, કથંચિત્ કર્તા ભી હૈ’ ઇસ અર્થકી ગાથાયેં અબ કહતે હૈં : —