ગાથાર્થ : — ‘‘[કર્મભિઃ તુ ] ક ર્મ [અજ્ઞાની ક્રિયતે ] (જીવકો) અજ્ઞાની ક રતે હૈં [તથા એવ ] ઉસી તરહ [કર્મભિઃ જ્ઞાની ] કર્મ (જીવકો) જ્ઞાની ક રતે હૈં, [કર્મભિઃ સ્વાપ્યતે ] ક ર્મ સુલાતે હૈં [તથા એવ ] ઉસી તરહ [કર્મભિઃ જાગર્યતે ] ક ર્મ જગાતે હૈં, [કર્મભિઃ સુખી ક્રિયતે ] ક ર્મ સુખી ક રતે હૈં [તથા એવ ] ઉસી તરહ [કર્મભિઃ દુઃખી ક્રિયતે ] ક ર્મ દુઃખી ક રતે હૈં, [કર્મભિઃ ચ મિથ્યાત્વં નીયતે ] ક ર્મ મિથ્યાત્વકો પ્રાપ્ત કરાતે હૈં [ચ એવ ] ઔર [અસંયમં નીયતે ] ક ર્મ અસંયમકો પ્રાપ્ત કરાતે હૈં, [કર્મભિઃ ] ક ર્મ [ઊ ર્ધ્વમ્ અધઃ ચ અપિ તિર્યગ્લોકં ચ ] ઊ ર્ધ્વલોક , અધોલોક ઔર તિર્યગ્લોક મેં [ભ્રામ્યતે ] ભ્રમણ કરાતે હૈં, [યત્કિઞ્ચિત્ યાવત્ શુભાશુભં ] જો કુછ ભી જિતના શુભ ઔર અશુભ હૈ વહ સબ [કર્મભિઃ ચ એવ ક્રિયતે ] ક ર્મ હી ક રતે હૈં . [યસ્માત્ ] યતઃ [કર્મ કરોતિ ] ક ર્મ ક રતા હૈ, [કર્મ દદાતિ ] ક ર્મ દેતા હૈ, [હરતિ ] ક ર્મ હર લેતા હૈ — [ઇતિ યત્કિઞ્ચિત્ ] ઇસપ્રકાર જો કુછ ભી કરતા વહ ક ર્મ હી ક રતા હૈ, [તસ્માત્ તુ ] ઇસલિયે [સર્વજીવાઃ ] સભી જીવ [અકારકાઃ આપન્નાઃ ભવન્તિ ] અકારક (અક ર્તા) સિદ્ધ હોતે હૈં .
ઔર, [પુરુષઃ ] પુરુષવેદક ર્મ [સ્ત્ર્યભિલાષી ] સ્ત્રીકા અભિલાષી હૈ [ચ ] ઔર [સ્ત્રીકર્મ ] સ્ત્રીવેદક ર્મ [પુરુષમ્ અભિલષતિ ] પુરુષકી અભિલાષા ક રતા હૈ — [એષા આચાર્યપરમ્પરાગતા ઈદૃશી તુ શ્રુતિઃ ] ઐસી યહ આચાર્યકી પરમ્પરાસે આઈ હુઈ શ્રુતિ હૈ; [તસ્માત્ ] ઇસલિયે [અસ્માકમ્ ઉપદેશે તુ ] હમારે ઉપદેશમેં [કઃ અપિ જીવઃ ] કોઈ ભી જીવ [અબ્રહ્મચારી ન ] અબ્રહ્મચારી નહીં હૈ,
૪૮૨